't Bottertje
Lid worden
't Bottertje
Lid worden

Algemeen

Directeuren, leerkrachten, ouders en kinderen enthousiast over bewegingsonderwijsproject KTEV

‘Meester, dit is de beste beslissing ooit’

Danny Piet trad deze zomer als kersvers afgestudeerde ALO-er in dienst van Sport-Koepel om mede uitvoering te geven aan het project KTEV (Kenniscentrum Talent Edam-Volendam). Op de twee Edamse basisscholen waar hij sinds de zomer als vakleerkracht LO werkzaam is, is men lovend over instelling en inhoud. ,,Danny is een schot in de roos”, zegt Nieuwe School-directeur Felix Meijer. Collega-directeur Henco Hakkers (Trimaran) deelt die mening. ,,Een brede gymles geven, dat is een vak. De kinderen maken een enorme ontwikkeling door en dat is vooral de verdienste van Danny.”

Het KTEV omarmt de brede motorische ontwikkeling van het kind van 4 tot 18 jaar, waarbij het Athletic Skills Model één van de bouwstenen is. Daarnaast heeft aandacht voor het zelfbeeld en het plezier een belangrijke plaats binnen het KTEV. Bij binnenkomst in de gymzaal geeft Danny alle kinderen een handje, vertelt vervolgens in de kring welke spelonderdelen kunnen worden gedaan en deelt tevens enkele gedragsregels met hen. Eén kind blijkt zonder gymspullen te zijn en gaat in onderbroek de zaal in. Al snel wordt het betreffende kind ‘uitgelachen’, meester Danny grijpt onmiddellijk in.
Hij heeft voor deze les vier spelonderdelen klaargezet. Zwaaien in de ringen met tussenstap, handstand tegen de muur, waarbij de kinderen die het al beheersen tevens de andere kinderen kunnen helpen. ,,Zo kunnen we elkaar iets leren”, legt hij de kids uit. Er wordt gebasketbald en ze kunnen stoeien op een dunne mat. Als één van de kinderen in de hoepel op de mat gaat, wint de ander. Daarbij laat meester Danny zien wat mag en niet mag, met een leerling als rolmodel.
Succesbeleving
Bij het rouleren geeft hij telkens per onderdeel kort feedback aan de kinderen, op wat hij heeft gezien. En hij blijkt observerend tot meer in staat dan denkbaar is met dertig kinderen en vier settings. Wanneer kinderen een loopje nemen met de regels, neemt hij ze even apart en maakt nog eens afspraken. Of laat één van de drukke kinderen een oefening voordoen. Zo zet hij de kids in hun kracht, geeft ze verantwoordelijkheid waar dat kan, deelt ondertussen high-fives uit en probeert alle kinderen een succesbeleving te laten ervaren.
Aan het einde van de les evalueert hij kort met de kinderen. ,,Wat valt jullie op?” De leerlingen geven aan dat ze de gymles leuk vonden, maar ze merken ook op dat ze één onderdeel niet hebben kunnen doen, omdat de les toch vaak werd verstoord. ,,Wat kunnen we daar aan doen?” Zo laat hij leerlingen ook meedenken in het oplossen van hun eigen problemen. ,,Inmiddels heb ik een beloningssysteem, waarbij achter de naam van het kind met een kleur – geel, groen of rood – wordt aangegeven of ik tevreden ben, het is goed maar kan beter, of dat het nog niet volgens de spelregels gaat”, zegt Danny.
Het spelplezier en de beleving spat er van af. Dat ziet juf Heleen van Trimaran-groep 4 ook. ,,Onze directeur vroeg ons als teamleden hoe wij de 0,5% werkdrukvermindering, die we van de overheid kregen, wilden inzetten. Het gros van de collega’s gaf de voorkeur aan een vakleerkracht voor de gymlessen. De twee leerkrachten die de lessen zelf wilden blijven geven, waren, toen Danny eenmaal aan de slag was, ook al snel om en zagen de meerwaarde in. Ik heb zelf de cursus ‘Vakbekwaamheid bewegingsonderwijs’ gedaan, maar als ik zie wat Danny neerzet…”

‘Een goede gymles helpt
bij de ontwikkeling van
cognitieve functies’

,,Ik heb gym altijd heel belangrijk gevonden voor de kinderen. Ze komen in beweging, het is ter bevordering van de motoriek en je krijgt dat in beeld. Maar waar ík altijd enthousiast was over de gymlessen, zijn er ook collega’s die dat belang minder inzagen en er anders in stonden. Daarom is het goed dat nu de hele leerlijn – vanaf de kleuters tot en met groep 8 – wordt gevolgd.”
,,Gezien de trend dat kinderen minder vaak bewegen, vaker achter de iPad zitten en minder buiten spelen, is het belangrijk dat er meer beweegaanbod is. Dat kan op school, dus daarom moet die gymles goed in elkaar zitten. Wij hebben, naast de natte gymles – het zwemmen – maar één gymles in de zaal. Dat was altijd spel, dus de toestellen kwamen jarenlang niet aan bod. Dat hebben we vorig jaar al wat veranderd, maar nu bouwt Danny een zaal met meerdere onderdelen op – en daar heeft hij ook de tijd voor – die goed en doordacht in elkaar zit. Bepaalde toestellen zijn voor ons lastig neer te zetten, bovendien gebruikten wij minder toestellen, omdat je anders bij het opruimen qua tijd in de knoei kwam. Daarom is er absoluut sprake van werkdrukverlichting.”
,,Ik ben er bovendien van overtuigd dat een goede gymles – net zoals muziek – helpt voor de ontwikkeling van de cognitieve functies. Bewegend leren helpt kinderen. Mijn klas met kinderen is motorisch sterk, maar je hoort vaak genoeg dat kinderen geen koprol kunnen maken of andere oefeningen niet kunnen en juist nu goed aanleren. Het zou heel mooi zijn wanneer Danny ook kan scouten en zo voor doorstroming de connectie met verenigingen kan maken.”
,,Danny drinkt ook een kop koffie in de lerarenkamer, dan kunnen wij van alles bespreken. Dat vindt hij zelf ook fijn. We moeten immers op één lijn zitten, als het gaat om de aanpak van bepaald gedrag van kinderen. Als hij iets inzet, moet ik daar achterstaan. Hij vindt het fijn om feedback te krijgen, zoals hij kinderen – wanneer nodig – apart neemt en even feedback geeft. En zoveel als hij kan kinderen individuele aandacht geeft.”
Inzichtelijk
Directeur Henco Hakkers: ,,Nadat in het team kwam bovendrijven, dat de voorkeur uitging naar een vakleerkracht bewegingsonderwijs, ben ik naar de Sportk-Koepel gegaan en tijdens het gesprek met Johan Molenaar - die deel uitmaakt van de projectgroep KTEV - hebben we onder meer over elkaars visie gesproken, om te kijken of dat bij elkaar aansloot. Johan kwam naderhand met een plan van aanpak waar ik héél enthousiast van werd. Dat sloot naadloos aan op onze onderwijsvisie. Het proces werd voortgezet, we hebben financiën vrijgemaakt en kozen ervoor om het Athletic Skills Model – de rode draad die de KTEV voert – bewust in te zetten vanaf groep 1 tot en met 8.”
Kinderen leren niet alleen door te rekenen, lezen en de taal toe te passen, maar door muziek en bewegen ontwikkelen zij ook zowel lichaam als brein. Door goede gymoefeningen ben je immers bezig met gezond leven en talentontwikkeling. Daarom hebben we ingezet op de hele leerlijn.”
,,Niets ten nadele van mijn collega’s, maar een brede gymles geven, dat is een vak. Daar moet je een specialist voor neerzetten. Bij ons werd dat vakleerkracht Danny Piet. Vanaf week één zijn we allemaal superenthousiastsuper enthousiast en we zien dat de kinderen een enorme ontwikkeling doormaken. De teamgeest, de vaardigheden – in de breedste zin van het woord – zijn met sprongen vooruitgegaan. En dat willen we ook graag gemeten zien, zodat we de ontwikkeling en voortgang inzichtelijk kunnen maken. Daarvoor wordt een nulmeting afgenomen door Danny. In het voorjaar wordt een tweede meting gedaan. Dan kunnen we ook de conclusies trekken, waar nog iets moet worden bijgesteld en hoe we verder gaan.”
,,De leerkrachten zijn wel gewoon aanwezig in de gymzaal, sowieso tot de kerstvakantie. Zo leer je van elkaar en dát is een belangrijk aspect. Het zorgt voor meer rust in de groepen en je krijgt de kinderen weer gezond en fris mee naar de school. Ik vind het in één woord geweldig, net als de kinderen. Recentelijk kwam er een jongen van groep 8 in de pauze op het schoolplein naar me toe en zei: ‘Meester Henco, dit is de beste beslissing die je ooit hebt kunnen nemen.’ Volwassen taal van een eigenwijs knulletje uit groep 8, maar hij meende wat hij zei. Ook de ouders van kleuters reageren heel positief, dat hun kind zó enthousiast thuis komt met verhalen over meester Danny en de gymles. Prachtig toch. Het ligt dus niet alleen aan het programma, maar zeker ook aan de capaciteiten van Danny. En als beginnend leerkracht vind ik dat heel knap.”

‘Het is alsof hij
al jaren ervaring heeft’

,,Ook sommige kinderen in de bovenbouw die liever niet willen bewegen of angstig zijn, krijgt hij aan de gang. Toen we bezig gingen met de begroting van 2019 werd me door iedereen op het hart gedrukt: ‘dit blijft erin, Henco’. Het geeft de collega’s rust, ze hoeven de lessen niet voor te bereiden, want dat doet Danny, zoals hij ook het leerlingvolgsysteem bijhoudt en de gegevens terugkoppelt aan de leerkracht. Het zorgt dus daadwerkelijk voor werkdrukvermindering. Danny stelt zich ook op als een teamlid en toen hij laatst vader werd, heeft hij in de reacties de warmte van het team ervaren.”
Ook Felix Meijer van De Nieuwe School is zeer te spreken over de gemaakte keuze. ,,Ook bij ons gaven de teamleden, in het kader van de werkdrukverlaging, aan graag een vakleerkracht voor de gymles te zien. Rond die periode kreeg ik de presentatie van het KTEV-project en ik wilde graag meeliften op kwaliteitsverbetering voor ons bewegingsonderwijs. Ons bestuur – bestaande uit vijf ouders – en de teamleden waren enthousiast.”
,,Van belang was wel dat de gymles past bij de uitgangspunten van onze school, aangezien wij een Jenaplanschool zijn en kinderen uit verschillende leerjaren in één klas zitten. De wijze waarop Danny Piet dat heeft aangepakt, maakte ons meteen enthousiast. Er komen nieuwe kinderen in een bestaande groep, die hun eigen plekje moeten krijgen en daar besteden we veel aandacht aan.
Danny stimuleert die groepsvorming door het samen spelen en dat ze elkaar helpen. Dat zien we terug in het dagelijks leven op school.”
,,In de eerste week kende hij al alle kinderen bij naam, dat vind ik bijzonder maar óók belangrijk. Hij krijgt een band met de kinderen. Ze spreken hem aan en hij weet daardoor al snel meer dan alleen hun naam. Dat maakt dat hij bij het team en de school hoort en de kinderen hebben daardoor veel voor hem over. Ze hebben plezier en gaan hard aan de slag.”
,,Het gaat er ons qua doelstelling vooral om dat de kinderen op hun eigen niveau sporten en van daar uit een stapje verder komen. In de eerste maand bleven de leerkrachten nog bij de gymles, maar daarna hoefde dat niet meer. Op vrijdagmiddag luncht hij altijd met de teamleden en op die manier zorgen we samen voor een goede afstemming. Ik had nooit gedacht dat het nu al succesvol zou zijn, Danny is echt een schot in de roos. Het is alsof hij jaren ervaring heeft.”

‘Als je kinderen iets laat voordoen en uitleg laat geven, dat is iets magisch’
Het is een bijzonder jaar voor Danny Piet (foto). Nadat hij is afgestudeerd, mag hij zijn op de ALO opgedane kennis omzetten in praktijkervaring en daar bovenop een stukje pionierswerk leveren. ,,Mijn passie? Ik ben een ontzettend groot liefhebber van sport, maar kan rustig stellen dat mijn basisonderwijs als het gaat om de gymles – cru gezegd – is verpest door mijn groepsleerkrachten. Omdat er vooral trefbal werd gegeven en andere sporten niet werden gestimuleerd. Bij mijn eerste ALO-stage zag ik opeens wat een gymdocent of vakleerkracht allemaal kan aanreiken. Ik werd met terugwerkende kracht jaloers.”
,,In mijn tijd als leerling hadden wij teveel invloed, wij maakten op het voortgezet onderwijs de dienst uit tijdens de gymles, de leerkracht had niet de overhand. ‘Dit klopt niet’, had ik al snel in de gaten. Later dacht ik: hoe zou ík dat doen als docent? Je bent op zoek naar uitdaging en je stelt een doel: wat wil je – in een bepaalde periode – bereiken met een klas en met de leerlingen individueel. Mijn drive is om de kinderen doelbewust iets mee te geven waar ze later in hun leven iets mee kunnen doen.”
,,Tijdens de betreffende stages was er niet alleen divers beweegaanbod, er werd ook gemeten en bekeken of er progressie werd geboekt; ik kan me niet heugen dat ik als kind ben getest. Zo’n meting zorgt dat je je kunt verantwoorden als school en het is ook fijn wanneer een leerkracht tijdens een tien minuten-gesprek kan zeggen: uw dochter groeit in motorisch opzicht. Dat is leuk om te benoemen en maakt tevens dat het zelfvertrouwen van het kind groeit.”
,,Ik geef uitdagende gymles aan kleuters. Leerkrachten handelen bij die leeftijdscategorie begrijpelijkerwijs nog vanuit een gevoel van bezorgdheid, maar ik weet – de ontwikkeling in ogenschouw nemend – wat er kan. Het is prachtig hoe de kleuters alles opslurpen, zoals ik bijvoorbeeld groep 7 en 8 juist voorbereid voor op de middelbare school. Door een breed arsenaal aan motorische aspecten aan bod te laten komen, probeer ik steeds de transfer te maken naar dat middelbaar onderwijs, waar ze straks beoordeeld worden op prestaties. Alles is erop toegespitst dat ze die vaardigheden dan kunnen toepassen.”
,,Ik bespreek na de gymles met de leerkracht wat ik heb gezien. En we kijken ook of er verband is met hoe het in de gewone les gaat. Ik leer elke dag. Ook in didactisch opzicht; want hoe spreek je het kind aan, als beginnend leerkracht? Bepaalde leerkrachten zitten al dertig jaar in het onderwijs en die reageren anders. Daarom vind ik de gesprekken met die leerkrachten – even een evaluatiemoment pakken – zo belangrijk én leuk.”
,,Het is fascinerend. Op een moment dat je een kind iets laat voordoen en hij of zij mag ook uitleg geven, dan zijn ze ook aan het presenteren, dat is eigenlijk iets magisch. Ik ben tevens heel benieuwd hoe de kleuters van nu zich over zes jaar hebben ontwikkeld. Je werkt naast de motoriek ook aan het zelfbeeld van een kind. ‘Ik kan het niet’, dat is niet het vertrekpunt, maar vanuit de gedachte ’wat kun je wel?’ en daarbinnen kijken of we het steeds moeilijker kunnen maken. We kunnen het uitdagender maken, door middel van kleine ingrepen in de oefeningen. Zoiets simpels heeft dan zo’n grote impact.”

Johan Molenaar: ‘We hopen ook in Volendam aan de slag te kunnen’
,,Wij hebben de aspecten van het Athletics Skills Model opgewaardeerd tot een echt vakwerkplan bewegingsonderwijs, dat we nu daadwerkelijk toepassen en we gunnen simpelweg ieder kind in onze gemeente deze vorm van ontwikkeling”, zegt Johan Molenaar, KTEV-coördinator. ,,De gemeente omarmt het project en investeert reeds. Voor de schooldirecteuren in Volendam hebben we een presentatie gehouden en Kees Tuip van de Jozefschool wilde met zijn team na de herfstvakantie als eerste Volendamse basisschool gaan starten. Op de ochtend van de laatste dag van het vorig schooljaar spraken we elkaar nog. Enkele uren later stopte Kees’ hart met kloppen, een vreselijk drama. We hopen dat zijn intentie tot nalatenschap voor de kinderen mag worden voortgezet en hebben reeds een gesprek gehad met zijn teamleden. Zij spraken de wens uit dat wij met Sport-Koepel/KTEV de gymlessen gaan verzorgen, zoals die er op andere scholen ook is. Soms ook ter versterking, omdat er groepsleerkrachten zijn die het zelf mooi vinden om de gymles in te richten en te geven. Dan is maatwerk uiteraard mogelijk. We hopen dat we in de nabije toekomst op de scholen in Volendam aan de slag kunnen.”
De doelstellingen die we nastreven, zijn:
• een leven lang gezond bewegen stimuleren
• het terugdringen van bewegingsarmoede
• het terugdringen van obesitas
• het herkennen, opsporen en ontwikkelen van potentieel sporttalent
• Terugdringen uitval in de sport en beweegcultuur in de leeftijd van 12-18 jaar
,,Ieder kind heeft zijn of haar eigen talent. Het KTEV creëert een infrastructuur bestaande uit een gedifferentieerd aanbod welke bestaat uit specifieke beweegactiviteiten, zodat het kind op maat wordt geschoold. Niet alleen vanuit het perspectief van activiteiten tijdens schooltijd maar ook via activiteiten die naschools plaatsvinden en die bij de sportverenigingen plaatsvinden. In dat kader heeft de projectgroep van KTEV – die al drie jaar bezig is – in de tussentijd meerdere gesprekken gevoerd met de voorzitters van HV Kras/Volendam, Turnvereniging Sint Mauritius en RKAV Volendam, als ook Budocentrum Fun & Fit en zij zijn ook enthousiast. Meerdere trainers hebben de ASM-cursus gevolgd.”
,,Op basis van wetenschappelijk gevalideerde kennis en methodieken wordt zowel beweegtalent als de behoefte aan extra beweegaandacht bij kinderen gesignaleerd. Onder talentontwikkeling en persoonsvorming verstaat het KTEV zowel motorische, cognitieve alsmede ook sociaal-emotionele ontwikkeling van sporttalent.”
,,Voor het monitoren van voortgang van de ontwikkeling van kinderen is bewust gekozen voor de MQ-scan. Het motorisch quotiënt. Het doel ervan is inzichtelijk te maken hoe goed kinderen kunnen bewegen en hoe ze zichzelf kunnen verbeteren op het gebied van motorische ontwikkeling. Op dit moment meten we zo de beweegvaardigheid in Edam bij de Nieuwe School en Trimaran.
De gymles wordt daar ook gebruikt als observatiemoment, op gedrag en op motorisch gebied, zodat je daar tijdens de les meer individuele aandacht aan kunt geven.”
Het opleiden van trainers en leerkrachten volgens het ASM (Athletic Skills Model) is een belangrijke stap. Vorige week eindigde de tweede ASM in company-cursus, met als cursisten (foto) onder meer Ben Zwarthoed (St.Mauritius/Sport-Koepel), Kees Visscher en Marco Mühren (RKAV Volendam), Thea Tol en Marianne Zwarthoed (St. Mauritius), Maggie Mühren en Mieke Tessel (Don Bosco College), Deborah Voorthuizen, Jay Kost en Demy de Groot (Sport-Koepel) en vakdocenten LO vanuit SPURD/Purmerend. Bij de eerste cursus namen Leroy Teunis, Wayne Neijhorst, Danny Piet, Mathieu Voorthuizen, Milco en Marc Baartscheer (KTEV), Wout Schipper, Jordy Klein, Ton Ansink, Yalou de Boer (DBC), Nick Binken (FC/RKAV Volendam), Casey Steur (RKAV), Fiona en Joan Scherpenzeel (HV Kras/Volendam), Ruben Geerlings en Michel Posthumus (Budocentrum Fun & Fit) deel. Jan Braan en Michel Snoek deden de cursus al eerder.
Enkele bevindingen van de cursisten – waarvan de meeste het al hebben geïmplementeerd in hun lessen en trainingen – waren:
‘Ik was vooraf sceptisch, maar ben 180 graden gedraaid en de leerlingen van het middelbaar onderwijs vinden het geweldig’.
‘Mijn ogen zijn geopend’.
‘Ik ben wakker geschud’.
'Het afgelopen jaar heb ik veel tijd gestoken in het maken van een vakwerkplan op school, maar dat moet dus nu worden herschreven…'
'In de gymles kreeg ik reacties van kinderen als 'zo vind ik sporten wel leuk''

|Doorsturen

Uw reactie