Recente ontwikkelingen en verwachte raadsdiscussie
Rapport over Van Baar en de Jodenvervolging bereikt Gemeenteraad
De kwestie rondom oud-burgemeester Van Baar en zijn betrokkenheid bij de Jodenvervolging in Edam blijven de gemoederen bezighouden. Sinds het Raadsplein eerder dit jaar in maart, waarin sprekers Erik Besseling, Mick Nolte en Piet Koning pleitten voor een themaraad over het delicate onderwerp, zijn er ontwikkelingen gaande. Het laatste wapenfeit heeft vorige week plaatsgehad. Op 28 juni is het rapport Burgemeester Van Baar en de Jodenvervolging in Edam. Documenten, geschreven door Erik Besseling, digitaal aangeboden aan het Presidium en de Gemeenteraad.
Door: Kevin Mooijer
Tijdens het Raadsplein in maart 2023 spraken Besseling (auteur van Rachels kinderen en initiator van de straatnaamkwestie), Mick Nolte (voorzitter Stichting Joods Verleden Edam) en Piet Koning (auteur Wereldoorlog in het dorp) het College en de Gemeenteraad toe. Alle drie de sprekers – en tevens ook de vierde spreker, E. Schokker, die aanwezig was namens een aantal ondernemers uit de Burgemeester Van Baarstraat – benadrukten het belang van een open dialoog over Van Baar en diens betrokkenheid bij de Jodenvervolging. Een themaraad zou daarin uitkomst bieden.
Rapport naar Gemeenteraad en Presidium
In de weken na het Raadsplein werd in deze krant een reeks artikelen gepubliceerd onder de noemer Schokkende documenten Waterlands Archief. In deze zesdelige serie werden brieven en lijsten getoond van oorlogsburgemeester Van Baar die hij schreef over de Joden in Edam. In het rapport Burgemeester Van Baar en de Jodenvervolging in Edam. Documenten is deze serie verwerkt, maar nu gaat het om een stapsgewijze presentatie van de documenten, in de tijdsvolgorde waarin ze geschreven zijn, waarbij de anti-Joodse maatregelen van registratie naar deportatie en ontruiming van de achtergelaten woningen in hun tragische verloop in beeld komen. Het aantal documenten in het rapport is daarbij sterk uitgebreid. Ook is er aandacht voor de dwangarbeid (Arbeitseinsatz) in de gemeente, om aan te tonen dat de collaboratie (zo luidt de titel van het hoofdstuk over dwangarbeid) van burgemeester Van Baar met de Duitsers zich niet beperkte tot de Jodenvervolging. Tot slot komt de naoorlogse zuivering van Van Baar kort ter sprake. De terugkeer van Van Baar als burgemeester naar dezelfde gemeente waar hij had gecollaboreerd noemt de onderzoeker ‘een schimmig spel’. Op woensdag 28 juni is de digitale versie van het rapport verzonden naar zowel het Presidium als de Gemeenteraad.
Een andere belangrijke gebeurtenis die onlangs plaats heeft gevonden is een gesprek tussen burgemeester Sievers en afgevaardigden van het Centraal Joods Overleg (CJO). Onderwerp van gesprek was het hete hangijzer van de hele casus: de straatnaamkwestie. Het CJO heeft gepleit voor het verwijderen van de straatnaam. In een reactie heeft een woordvoerder van de gemeente laten weten dat er een ‘goed en warm gesprek’ is gevoerd. ,,We hebben afgesproken dat we met hen het collegevoorstel zullen bespreken voordat we een besluit nemen over de Burgemeester Van Baarstraat. We hopen dat het nog voor het zomerreces gaat gebeuren.” De verwachting is dat het onderwerp Burgemeester Van Baarstraat in september 2023 in de raad zal worden besproken.
Fotogalerij
