De redactie aan het woord
Het Dubbel E Enigma
Wekelijks delen verschillende Nivo redacteurs een persoonlijke boodschap met u. Soms serieus, maar meestal met een knipoog. Kevin is deze week aan zet.
Onlangs werd ik me ervan bewust dat Volendam iets bijzonders heeft met dubbele letters. Wereldberoemd in ons dorp is bijvoorbeeld het fenomeen dat Dubbel Dé heet. Maar daarover straks meer. Een minder flamboyant dubbel-fenomeen uit ons dorp is Dubbel E in het taalgebruik. Twee e’s achter elkaar, in de Nederlandse taal is het vrij simpel: je hebt de uitspraak ‘ee’ van ‘twee’ en ‘leen’ en je hebt de soort verlengde ‘i’ uitspraak van bijvoorbeeld ‘meer’ en ‘leer’. In het Volendams is het complexer, of misschien eerder meer willekeurig. Waarschijnlijk een gevolg van dat de taal voor de helft schreeuwend op zee is ontstaan door rokende bottermannen met nog drie tanden in hun mond. Dubbel E in het Volendams: een leeuw is een laauw. Sneeuw is snuuw. Twee is twai. Geen is gien. Meer als in ‘erbij’ is mair, evenals een beer een bair is – hoewel het bijvoeglijk naamwoord bere dan weer gewoon bere is – maar een meer als in ‘water’ is een meujr, zeg maar. Zes voorbeelden van Dubbel E met alle zes een unieke uitspraak. Niet bepaald stelselmatig.
In tegenstelling tot de Dubbel E was onze Dubbel Dé tot voor kort wél consistent, maar in september 2022 bleek ook die zekerheid niet voor eeuwig te zijn. Het vertrouwde beeld van John en Jaap Dé met ijskoude pilsjes in hun handen staat op het netvlies van iedere kermisliefhebber gebrand, het woord ‘kastelein’ komt in iedere songtekst terug en op het rijmen van ‘bier’ op ‘plezier’ hebben de mannen inmiddels patent. Maar tijden veranderen. In de laatste kermisclip bleek Jaap zijn kleinburgerlijke biertje opeens in te hebben geruild voor een decadent glas wijn. Heiligschennis. Het belangrijkste wapenfeit van Dubbel Dé – de langgekoesterde consistentie – brokkelde af voor de ogen van de machteloze kijker. De tragische beelden gingen als een schokgolf door Volendam. Zou de meedogenloze inruil een gevolg zijn van het feit dat de zanger af en toe door zijn zoons wordt meegenomen naar sterrenrestaurants? Of is het omdat blijkt dat ‘wijn’ eigenlijk wel lekker rijmt op ‘kastelein’?
Fotogalerij
