De keerzijde van het Volendamse succes?
Laatst sprak ik een bekende op straat in Volendam. Hij vertelde dat hij mentaal even niet goed in zijn vel zat door te veel stress en dat hij dit aan zijn moeder had meegedeeld. ‘Ja, dat is Volendam’, had ze geantwoord. Die reactie is mij bijgebleven en zette mij aan het denken. Zeker nu Blue Monday net achter de rug is en je regelmatig zorgelijke berichten leest over de mentale gesteldheid van de bevolking.
Zelf heb ik zo’n periode ook gekend. Het overlijden van mijn vader toen ik twintig was, gecombineerd met de veranderingen die daarbij hoorden en een soms maniakale toewijding aan mijn studie, hebben daar waarschijnlijk aan bijgedragen. Toen ik daarmee naar dokter Biemans ging, bleek dat ik allerminst een uitzondering was. ‘Volendammers kunnen ook overspannen worden’, zei ze.
In het dorp gaan we graag prat op de heersende werklust en de prestaties die daaruit voortvloeien. Bijna alle huizen zijn er keurig onderhouden, de tuintjes aangeharkt. In een oudere auto rijden of je op een gedateerde fiets vertonen kan er bijna niet. Hebben we met de bovengenoemde mentale problematiek wellicht een keerzijde van al dat materiële succes te pakken?
De ontmoeting met die bekende toonde aan dat het mogelijk gaat om een soort publiek geheim; er kan nauwelijks open over gesproken worden. De vraag ‘alles goed?’ lijkt hier steeds meer een Amerikaans karakter te krijgen. Weinigen zijn werkelijk geïnteresseerd in het antwoord, terwijl iedereen weet dat het leven echt niet altijd meevalt. Dan maar als kracht je kwetsbaarheid tonen? Filosoof Awee Prins stelt voor om het eerder over broosheid te hebben; we zijn goedbeschouwd allemaal broze mensen. Als we daar meer bij stilstaan, kan er volgens hem een soort onderlinge hartelijkheid ontstaan.
Zelf merk ik vaak dat er een goed gesprek ontstaat als je iets deelt waar je tegenaan loopt, de ander komt dan ook met iets dergelijks op de proppen. Waarschijnlijk is het ijdele hoop, maar wat zou het mooi zijn als we het wat vaker over deze echte thema’s zouden hebben. Het even moeilijk hebben is al erg genoeg, het daar ook nog niet over kunnen hebben misschien nog wel vervelender.

