DBC-docentcoach Douwe van Domselaar debuteert met humoristische verhalenbundel n

Ongemakkelijke situaties die je aan het denken zetten

Een timide man op een nudistenstrand, een bejaarde dame in Artis, een verwarde zwerver bij een billboard, een vermoeide jonge vader op een terras, of een groepje pubers bij een drankkast. De kleurrijke personages in de verhalenbundel Dit konijntje is koud, meneer van Douwe van Domselaar hebben allemaal één ding met elkaar gemeen: ze komen onverwachts en ongewild in ongemakkelijke sociale confrontaties terecht.
Door Leonie Veerman

[ads id=66]

De verhalen in de debuutbundel van Douwe van Domselaar, werkzaam op het Don Bosco College, nemen de lezer mee in een serie bizarre situaties, maar creëren ook altijd een gevoel van herkenning. Douwe: ,,Ik wil de lezer graag op een vermakelijke manier aan het denken zetten over onze sociale normen en waarden, en de manier waarop we in het dagelijks leven met elkaar omgaan.”
Met de verhalenbundel Dit konijntje is koud, meneer maakt de 52-jarige Douwe van Domselaar zijn debuut als schrijver. Hij schreef het boek in zijn vrije tijd naast zijn drukke baan als afdelingsleider op het Don Bosco college. Elf jaar geleden kwam Douwe hier werken, eerst als docent maatschappijleer en later ook als afdelingsleider havo-vwo bovenbouw. ,,Ik heb het hier nog steeds erg naar mijn zin. Met name in mijn huidige functie, die ik pas sinds dit jaar bekleed, en waarbij ik me bezig houd met het coachen van docenten en het optimaliseren van het onderwijs voor leerlingen met behoefte aan extra ondersteuning”, zegt Douwe.
Douwe kwam via een omweg in het onderwijs terecht. Na zijn studie Culturele Antropologie heeft hij eerst zestien jaar in de marketingwereld gewerkt. ,,Ik heb zelfs een hoge marketing functie bekleed bij het energiebedrijf Eneco. Een goede job waarbij ik een mooi salaris had, maar na verloop van tijd begon ik toch iets te missen. In het onderwijs vond ik de mogelijkheid om me meer met mijn grootste passie bezig te houden. Antropologie, oftewel het nadenken over mens, maatschappij en sociale vraagstukken.”
In die eerste jaren als docent maatschappijleer ontdekte Douwe dat hij veel voldoening haalde uit het mentorschap, en de coachende rol die daarbij hoorde. ,,Ik had mazzel dat ik in dit vakgebied de kans had om me verder te ontwikkelen op dit gebied. In 2014 ging ik als docent voor het eerst mee met een Edukans reis naar India. Een internationaal onderwijsprogramma dat erop gericht is om kennis en ervaringen te delen met docenten uit derde wereld landen. Voor iemand met een antropologische achtergrond was dat een ongelofelijke mooie en waardevolle ervaring. Ik ben inmiddels al vier keer naar India geweest en twee keer naar Ghana. De laatste vijf reizen was ik ook begeleider/coach voor de Nederlandse docenten die mee op reis gingen. Je komt tijdens zo’n reis echt in een heel andere cultuur terecht. De mensen, de gebruiken, het eten, alles is er anders. Toch voel je direct dat er ook dingen zijn die verbinden, en met het gezamenlijke doel om het onderwijs te verbeteren ontstaat er keer op keer een prachtige samenwerking. Deze reizen hebben mijn liefde voor antropologie, en de invloed van cultuur en maatschappij flink versterkt.”

Sociale vraagstukken
Maatschappelijke thema’s en sociale vraagstukken zijn een terugkerend thema in de verhalen van Douwe. Hoewel de personages zich soms in absurde situaties bevinden, worstelen ze met zeer alledaagse gevoelens zoals schaamte, onzekerheid, eenzaamheid en stress. Juist deze frictie tussen het gewone en het ongewone roept de lezer op om na te denken over hoe hij of zij zelf zou reageren in een bepaalde situatie. ,,Om dit soort verhalen te schrijven put ik vaak uit mijn achtergrond en ervaringen in het onderwijs. Als maatschappijleraar gebruikte ik bijvoorbeeld ook vaak actuele nieuwsberichten, of persoonlijke anekdotes om mijn leerlingen te inspireren en een gesprek op gang te brengen over bijvoorbeeld sociale omgangsvormen, ongeschreven regels, vooroordelen, cultuurverschillen en onze verantwoordelijkheden binnen een samenleving. In mijn korte verhalen doe ik eigenlijk hetzelfde. Ik wil de lezer een spiegel voorhouden.”

De fascinatie voor mens en maatschappij zat er bij Douwe al van jongs af aan in. ,,Ik heb er altijd al van genoten om mensen te observeren. Als 10-jarig jongetje kon het strand mij, tijdens onze zomervakantie naar Spanje, eigenlijk niet zoveel boeien. Maar de uitstapjes naar die oude stadjes en dorpjes vond ik betoverend. Je kon mij toen beter een dagje achterlaten op zo’n ouderwets marktplein, daar kon ik mezelf uren vermaken door te kijken naar alle kleurrijke mensen en bijzondere gebruiken.”
Tegenwoordig woont Douwe met zijn vrouw Loes en twee zoons Giel en Daan in Amsterdam. ,,In deze stad vind je ook vandaag de dag een keur aan interessante mensen. Ik wandel erg graag door de stad en kijk dan altijd vol verwondering om me heen. Op die manier vind ik altijd wel ideeën voor een goed verhaal. Het is een combinatie van goed observeren en fantasie. Zo zag ik bijvoorbeeld midden in de stad opeens iemand met een afritsbroek en verrekijker staan, of een zakenman die naast een zwerver op een bankje zit, in mijn hoofd roept dat dan automatisch een stroom aan vragen op. Wie zijn dat? Wat doen zij daar? Wat is hun relatie tot elkaar? Met behulp van fantasie maak ik daar dan voor ik het weet een heel verhaal van.”

Schrijven en discipline
Het idee om een verhalenbundel te schrijven kwam voor Douwe niet uit de lucht vallen. ,,Ik schrijf al mijn hele leven. De eerste vijf jaar dat ik in het onderwijs werkte, ben ik ook als redacteur verbonden aan het vakblad “Maatschappij & Politiek”. Daarnaast heb ik meegewerkt aan twee studieboeken over onderwijs. Bij vorige werkgevers heb ik altijd voor het personeelsblad geschreven. Naast deze non-fictie teksten en artikelen schrijf ik ook al jarenlang korte verhalen. Dat is echt een grote hobby van me, thuis heb ik stapels en stapels van mijn uitgeprinte creaties. In de afgelopen jaren zag ik deze stapel printjes steeds groter worden.”
Tot voor kort bestond Douwes publiek uitsluitend uit zijn vrouw, kinderen en moeder. ,,Als ik weer eens een verhaal af had, las ik het graag aan hen voor, maar een tijdje terug besloot ik dat het tijd werd voor een groter publiek. Toen ik dit idee eenmaal in mijn hoofd had kon ik het niet meer loslaten. Het afgelopen anderhalf jaar heb ik vastberaden aan deze bundel gewerkt en ik moet eerlijk zeggen dat ik ontzettend trots was toen ik mijn boek voor het eerst echt in mijn handen had.”
Douwe benadrukt dat het schrijven van fictie heel anders is dan het schrijven van non-fictie. ,,Je bent echt aangewezen op je fantasie, en daarnaast is het in korte verhalen ontzettend belangrijk dat je snel een zeker conflict creëert waar je personages mee worstelen, anders is het bijna onmogelijk voor de lezer om geïnteresseerd te blijven.”

‘Ik geloof niet
in inspiratie,
het schrijven van
fictie is gewoon
hard werken’

Volgens Douwe vergt het schrijven van verhalen dan ook de nodige discipline. ,,Sommige mensen denken dat het verhaal op een magische manier tot de schrijver komt, dat het hem of haar door een of andere hogere macht wordt ingefluisterd. Daar geloof ik niet in, het schrijven van fictie is gewoon hard werken. Voor mij was het een kwestie van de juiste voorwaarden scheppen, ik creëerde een routine zodat ik constant productief bleef, want als je ’s avonds voor de tv blijft hangen gaat het je natuurlijk nooit lukken om een boek af te schrijven.”
,,Anderhalf jaar lang wandelde ik elke zondagochtend naar een Coffeecompany hier in de buurt”, zegt Douwe. ,,Weer of geen weer, om 08:30 uur ging ik op weg naar die koffietent, bestelde een sterke Chai Latte en begon met schrijven. Er waren natuurlijk dagen waarop het me beter af ging dan andere, maar ik had mezelf de regel gesteld dat ik hoe dan ook zou schrijven. Het helpt namelijk niet om naar een witte pagina te blijven staren, zolang je maar woorden op papier krijgt, hoe slecht deze in eerste instantie ook zijn, boek je vooruitgang. Later redigeer je de teksten toch altijd nog meerdere malen.”
Douwe geeft toe dat het schrijven van de verhalenbundel niet altijd vanzelf ging, ,,er gaat echt heel veel werk in zitten en op sommige momenten zat ik er helemaal doorheen”. En toch, nu zijn verhalenbundel Dit konijntje is koud, meneer in de winkel ligt, denkt hij er niet aan om te stoppen met schrijven. ,,Ik ben alweer volop aan het nadenken over mijn volgende project. Misschien wordt het weer een verhalenbundel, maar ik overweeg ook om een roman of non-fictie boek te schrijven over mijn Indische roots. Voordat dit echter zover is wil ik eerst nog even genieten van het feit dat mijn boek nu echt gepubliceerd is, en het zou natuurlijk fantastisch zijn als er flink wat verkocht gaan worden.”

De verhalenbundel Dit konijntje is koud, meneer van Douwe van Domselaar is verkrijgbaar bij boekhandel Jan Cas Sombroek.

Foto: Douwe van Domselaar (r) overhandigt een exemplaar van zijn debuutbundel Dit konijntje is koud, meneer aan rector Kees Laan van het Don Bosco college. Dit exemplaar komt in de mediatheek te liggen, waar leerlingen het vanaf nu kunnen lenen.

Liefde is…

Jan en Albert, broederliefde is ook liefde

,,Ik kwam vanuit de Aalstraat – nadat ons huis aldaar meerdere malen onder water was gelopen – naar de Kathammerstraat”, aldus Albert Hoekstra. ,,Daar zat drie huizen van ons af een ietwat vreemde verschijning met een gitaar steeds luid te zingen en te fluiten. Ik was gelijk verkocht. Liefde op het eerste gezicht.”
Door Jan Koning

[ads id=66]

Die ietwat vreemde verschijning is in dit geval Jan Hoogland. Dirigent van het Jongerenkoor Volendam. ,,Wat het voor mij was?”, begint Jan. ,,Hij had een bus.” Een bus die nogal goed van pas zou komen. Jan: ,,Wij traden heel veel op met het koor. Met de Kerstmissen en andere aangelegenheden. We hadden hiervoor een orgeltje en dat moest bij elke uitvoering van de repetitieruimte naar de kerk worden versleept. En tja… Albert had een bus.” Zijn ‘geliefde’ Albert krijgt al snel een koosnaampje, te weten Broer. Albert: ,,Ik weet nog precies wat hij zei: ‘ik heb vijf gekke zusters en geen broers, dus jij bent vanaf nu mijn broer. Als dat geen liefde is…”
Albert: ,,Het is overigens liefde van twee kanten, hoor. Want Jan heeft naast een hart van goud ook 27 gouden rechterhanden. In tegenstelling tot mijn persoontje. Ik heb twee ongelooflijk kromme handen. Maar ben wél weer erg goed in tekstverwerken). Wij hebben een oud huis waar vanaf dag één continu iets aan heeft gemankeerd. Dus dan is het ‘Broooeeer…’ en dan komt-ie weer aan met zijn hamer, z’n schroevendraaier, beitel, sikkel en z’n trappetje. ‘Wet is er nou weer lôhs?’ De rails laat los, de dakgoot zit verstopt. Tot op de dag van vandaag is het aan de orde van de dag, maar hij staat altijd voor ons klaar. Ik kan ‘m dan wel zoenen en doe dat dan ook regelmatig. Niet op de mond hoor. Daar houdt hij niet zo van.”

‘Waar ik op
ben gevallen?
Hij had een bus’

Het zoenen komt ter sprake en de vraag is dan natuurlijk waar de eerste kus van de heren heeft plaatsgevonden. Jan: ,,Dat is vast en zeker met kermis geweest. Ergens in 1996 zal dat geweest zijn. Of tijdens de opnames van onze kermishit ‘Toe Laat Het Altijd Kermis Zijn’. Toen is er ook wel wat afgekust.” Albert: ,,Ik heb hem eigenlijk altijd gekust als hij een klusje gedaan had. Hij vroeg er namelijk ook nog eens nooit geld voor. Dus als ik vroeg wat hij van me kreeg en hij antwoordde met ‘hoofdpijn’, dan greep ik hem even stevig vast – hij kan daar zo lekker goed tegen – en gaf ik hem een dikke pakkerd. Als ik was geweest, kwam mijn vrouw daar nog even achteraan, want die moest hem ook nog even hebben, haha.”
Jan: ,,Ik ben al vanaf 1980 Sinterklaas bij HSB en toen ik een beetje krap in de Zwarte Pieten kwam te zitten, heb ik Albert gevraagd om ons te begeleiden. Veertig jaar na dato doen we dat nog steeds. Het is een van de vele samenwerkingen die we hebben gevormd door de jaren en het heeft de liefde alleen maar versterkt.”
,,Wat ons ook zo’n goed koppel maakt, is onze liefde voor muziek. Albert maakt de tekst en ik verzin daar muziek bij en de complete melodie.” Albert: ,,Ons DNA is inmiddels zo volgroeid dat we ook echt broers zijn geworden. We spreken elkaar ook echt zo aan. Laatst op een avondje viel het iemand op en die kon het niet zo goed rijmen: ‘Jij heet toch Hoekstra en Jan toch Hoogland?’ Dat klopt zeg ik, maar toch zijn we broers. Door dik en dun en in goede en slechte tijden.”
Hun relatie bestempelen de beide heren als saai en van knallende ruzies is nog nooit sprake geweest. Albert: ,,Ik kan me het me in ieder geval niet herinneren. Zelfs tijdens Jesus Christ Superstar – ons megaproject – is er nooit onenigheid geweest. Maandenlang hebben we samengewerkt, Jan is in die periode elf kilo afgevallen, de spanningen liepen tegen de deadline op, maar nooit is er ruzie geweest. Dat is overigens te danken aan mijn broer.” Jan: ,,Ik ben gewoon een goedzak.”

‘Ons DNA is
inmiddels in
elkaar verstrengeld’

Op het moment dat de vraag wordt gesteld of ze wel eens verliefd zin geweest op hetzelfde meisje wordt vriendelijk verzocht om de opnamerecorder even te stoppen. Als beide heren zijn uitgelachen, komt Jan met een gezamenlijk statement. ,,Nee, hoor. We zijn allebei altijd onze vriendinnen, inmiddels vrouwen – ondanks alle verleidingen die twee filmsterren als wij op ons afgevuurd krijgen – trouw gebleven.”
Jan: ,,Dromen? Als in samen met een camper de wereld rond? Nee, hoor. Samen oud worden, dat is wel mijn droom.” Albert: ,,Die droom deel ik. Daarnaast zou ik ook nog dolgraag samen een aantal prachtige theaterproducties maken. Het liefst jaarlijks iets opzienbarends op het Europaplein. Of samen de Mount Everest beklimmen. Wat zeg jij, Broer?” Jan: ,,Ben jij mal? Je piep! Daar zijn wij veel te oud voor. Laten wij onze dromen nou maar gewoon eenvoudig houden. We hebben al een keer samen gefietst op de Veluwe. Dat is mans zat.”
,,Ze zeggen ook wel eens dat je elkaar de ruimte moet geven om een relatie stand te laten houden”, besluit Albert. ,,Daar zijn wij dan ook erg goed in. Ondanks dat we drie huizen van elkaar wonen, is het namelijk niet zo dat we de deur bij elkaar plat lopen. Behalve dan als er weer een of ander project uit de grond gestampt moet worden. Dan is het weer dikke mik en zijn we niet bij elkaar weg te slaan.”