Vissticks en vrije wil
,,Ik schaam me niet,” zegt mijn vriendin terwijl ze een aflevering van Een Winter Vol Liefde terugkijkt. Haar gezicht draait naar mij, maar haar ogen blijven strak op het scherm gericht. Ik herken die blik. Zo gaat het ook met Boer zoekt vrouw, dat al veertig jaar dezelfde ongemakkelijkheid uitzendt, alleen telkens in iets andere regenlaarzen. Mijn partner geniet er zichtbaar van. ,,Na een dag nadenken en gedoe vind ik het gewoon lekker om IQ-verlagende tv te kijken,” zegt ze, terwijl de kat op haar schoot springt en begint te spinnen alsof hij net gehoord heeft dat de vissticks in de aanbieding zijn.
Op het scherm zie ik een man een glas wijn inschenken voor iemand met wie hij na twintig seconden al geen klik heeft. Toch blijft hij een week slapen, omdat er nog een groepsactiviteit met husky’s op het programma staat. Mensen die op hun eigen ongemak reageren met een proost. Deze programma’s zijn gebouwd op precies nét niet klikken. De kandidaten hebben hoop, maar de programmamakers weten wel beter.
Een Winter Vol Liefde is iets cynischer dan Boer zoekt vrouw. De montage is giftiger. De stiltes worden net iets langer in beeld gehouden. Je voelt de verwarring in full HD. En het schokkende is: het wordt massaal bekeken. Miljoenen mensen. Mensen met diploma’s. Mensen met kinderen. Mensen met plannen.
Ik blijf het een ongelofelijk gebruik van vrije wil vinden. Dat je álle keuzes hebt — lezen, wandelen, slapen, of gewoon een uur lang bewust ademhalen — en er toch voor kiest om te kijken hoe een timmerman uit Twente wanhopig probeert contact te maken met een vrouw, die zwijgend op haar telefoon kijkt terwijl hij een omelet voor haar op tafel zet.
En dan zap je door. Naar De Meilandjes. Waar een volwassen man elke aflevering schrikt van zijn eigen gordijnen. En standaard steekt hij iets in de fik. Een kaars, tafelkleed, frituurpan. Altijd ‘per ongeluk’, altijd precies in beeld.
Wie weet snap ik het ooit. Misschien kijk ik straks ook naar een man die na twee dates, onder een boom met een gitaar op schoot, zijn liefde bezingt — en dan hoort dat ze hem liever nooit meer spreekt.
Of ik blijf gewoon boze stukjes schrijven over dingen die ik niet snap.

