Nieuwe Europese greenwashingregels raken ook ondernemers in Edam-Volendam
Sinds maart 2026 moeten alle EU-lidstaten de Europese richtlijn voor mondiger consumenten in de groene transitie (Richtlijn (EU) 2024/825) hebben omgezet in nationale wetgeving. Die richtlijn maakt het verboden om producten of diensten als “milieuvriendelijk”, “groen” of “klimaatneutraal” aan te prijzen zonder dat daar een onderbouwde, verifieerbare claim achter zit. Voor bedrijven die relatiegeschenken, verpakkingen of promotiemateriaal gebruiken, heeft dat directe gevolgen.
De regels gelden niet alleen voor grote corporaties. Elk bedrijf dat richting consumenten communiceert over duurzaamheid valt onder de reikwijdte, van een kaashandel tot een evenementenbureau. Wie op een beurs of bij een lokaal festival tasjes uitdeelt met de opdruk “eco” of “duurzaam” moet kunnen aantonen dat die claim klopt. Generieke groene symbolen zonder erkend keurmerk erachter zijn niet langer toegestaan.
Een concreet voorbeeld van een controleerbare claim zijn FSC papieren tassen: het FSC-keurmerk garandeert dat het papier uit verantwoord beheerde bossen komt, en dat is precies het type certificering dat de nieuwe regels vereisen. Organisaties die zulke tassen inzetten bij evenementen hoeven zich geen zorgen te maken over onterechte groene claims. Wie daarentegen een ongelabelde tas “biologisch afbreekbaar” noemt zonder testrapport, riskeert handhaving.
Wat de richtlijn concreet verbiedt
De kern van Richtlijn 2024/825 is dat vage milieuclaims worden beschouwd als oneerlijke handelspraktijk. Termen als “bewust”, “natuurlijk” of “groener” mogen niet meer worden gebruikt tenzij de ondernemer ze kan staven met erkende methoden en openbaar beschikbare gegevens. Ook duurzaamheidslabels die niet voortkomen uit een onafhankelijk certificeringssysteem zijn verboden.
In Nederland houdt de Autoriteit Consument en Markt toezicht op de naleving van deze regels. De ACM hanteert al langer een eigen leidraad voor duurzaamheidsclaims en heeft in eerdere jaren meerdere bedrijven aangesproken op misleidende groene uitingen. Met de wettelijke verankering van de Europese richtlijn krijgt die handhaving nu extra tanden.
Voor ondernemers betekent dit dat ze elk promotieartikel, elke verpakking en elke reclamecampagne kritisch moeten bekijken. Staat er een groen blaadje op de verpakking? Dan moet duidelijk zijn welk keurmerk dat vertegenwoordigt. Ontbreekt dat, dan is het veiliger om de afbeelding weg te laten.
Waarom dit juist in Edam-Volendam speelt
Edam-Volendam trekt jaarlijks grote aantallen toeristen, van de kaasmarkt tot de haven. Bij evenementen en in de lokale horeca worden regelmatig promotionele artikelen verstrekt: tasjes, pennen, verpakkingen met streekproducten. Juist in een gemeente die leeft van haar imago en gastvrijheid, is de verleiding groot om die artikelen een groen tintje te geven. De nieuwe regels maken dat een stuk riskanter als de onderbouwing ontbreekt.
Lokale ondernemersverenigingen doen er verstandig aan om hun leden te informeren over de veranderde spelregels. Een bakker die zijn broodtassen “100% duurzaam” noemt, moet dat kunnen hardmaken. Een horecazaak die papieren rietjes promoot als “milieuvriendelijk alternatief” zit doorgaans goed, mits de rietjes daadwerkelijk niet gecoat zijn met niet-afbreekbare materialen. Het zit in details die voorheen niemand controleerde, maar waar nu wel op wordt gelet.
Promotieartikelen kiezen die de toets doorstaan
De praktische les is helder: kies voor promotieartikelen en relatiegeschenken met een traceerbaar keurmerk. FSC voor papier en hout, GOTS voor biologisch katoen, en Fairtrade voor voedselproducten zijn voorbeelden van certificeringen die standhouden onder de nieuwe regels. Papieren tassen met FSC-keurmerk of katoenen draagtassen van gecertificeerd biologisch katoen geven een duidelijk, controleerbaar signaal.
Aanbieders als Greengiving.nl, die zich uitsluitend richten op duurzame relatiegeschenken met aantoonbare milieuclaims, spelen in op die behoefte. Bij hen draagt elk product een specifiek duurzaamheidsverhaal in plaats van een vaag groen label. Voor ondernemers die niet de tijd hebben om zelf certificeringen te onderzoeken, biedt zo’n gespecialiseerde aanbieder een praktische route.
Toch blijft eigen verantwoordelijkheid essentieel. De ACM kijkt naar de claim die de ondernemer zelf maakt, niet naar wat de leverancier belooft. Wie op zijn eigen website schrijft dat een product “CO2-neutraal” is, moet dat zelf kunnen onderbouwen met een erkende berekening en compensatiemethode. Controleer dus altijd de certificeringsdocumenten die bij een product worden geleverd.
Wat nu verstandig is voor lokale organisaties
De richtlijn is geen toekomstmuziek meer. Nederlandse ondernemers vallen nu onder de aangescherpte wetgeving en de ACM heeft herhaaldelijk aangegeven actief te zullen handhaven. Voor verenigingen, winkeliers en evenementenorganisatoren in de gemeente Edam-Volendam is het een goed moment om het eigen promotiemateriaal langs de meetlat te leggen.
Dat hoeft geen ingewikkeld traject te zijn. Inventariseer welke milieuclaims er op verpakkingen, tasjes en give-aways staan. Controleer of er een erkend keurmerk achter zit. Vervang producten zonder onderbouwing door alternatieven met certificering, zoals FSC-papieren draagtassen of producten van gerecycled materiaal. Zo verandert een wettelijke verplichting in een kans om geloofwaardig te communiceren over wat je als ondernemer daadwerkelijk doet.
