Weet je nog, díe kermis?
Kermis levert ieder jaar weer verhalen op. Sommige zijn niet geschikt voor het daglicht, andere worden jaren later nog altijd verteld als vrienden of vriendinnen bij elkaar zitten. In de aanloop naar de kermis halen we de komende weken een aantal van die onvergetelijke momenten op. Volendammers van verschillende generaties vertellen over hun mooiste kermisherinnering. Van de eerste rondjes op de kermis als kind tot legendarische avonden in de kroeg, bijzondere momenten op het podium en nachten waarom nét iets te diep in het glaasje werd gekeken. Verhalen die de kermis maken tot wat-ie is.
Jos de Boer (26)
De kermispakken van Jos de Boer en zijn vrienden waren de voorgaande jaren niet bepaald hoogstaand geweest. ,,We hadden zomaar wat aan. Dat vonden we eigenlijk niet goed genoeg. Vorig jaar wilden we het daarom een keer écht goed aanpakken.”
Een vriend, groot liefhebber van verkleedpartijen, kwam met het idee: kippenpakken. Maar alleen een kippenpak aantrekken was te makkelijk. Er moest een volwaardig kippenhok bij komen. ,,Hij is heel handig en zijn vader heeft een loods, dus toen ontstond er meteen een groots plan.”
De kippenpakken werden besteld en daarmee was er geen weg meer terug voor de vriendengroep. Een van de vrienden is ingenieur en maakte een 3D-tekening van het kippenhok, inclusief een berekening van de benodigde hoeveelheid hout. Jos verdiepte zich ondertussen in het kippengaas. Daarna ging de groep met een aanhanger naar de Hornbach. ,,Die hebben we even leeggeplunderd.”
Drie weken lang werd er in de avonduren en weekenden gebouwd. Een paar loodsen verderop werkte ondertussen een andere vriendengroep aan een draaiorgel voor de kermis. ,,Af en toe gingen we even bij elkaar spieken hoe ver iedereen was. Alleen dat hele proces vooraf was al top.”
Het kippenhok werd uiteindelijk een gevaarte van drie bij twee meter en zo’n tweeënhalve meter hoog. In zijn geheel meenemen naar de kermis was onmogelijk. Daarom werden speciale verbindingen 3D-geprint, waardoor het bouwwerk uit losse panelen bestond en ter plekke in elkaar kon worden geschoven.
Op maandagochtend verzamelde de groep om acht uur bij de loods. Vervolgens begon de tocht richting het kermisterrein, met de enorme panelen in de hand en af en toe een noodzakelijke pauze onderweg. ,,We hadden van tevoren geregeld dat we ermee de tent in mochten. Daar moesten we met al die panelen voor het podium langs. Iedereen zag ons dus binnenkomen.”
Aan de zijkant van de tent was nog plek. ,,Binnen vijf minuten stond het kippenhok overeind. Tafel erin, bier bestellen en de dag kon beginnen.” Het bouwwerk bleek al snel een attractie op zich. ,,We hebben zeker twintig verschillende vriendengroepen in dat hok gehad. Waarschijnlijk nog veel meer. Ook mensen die we helemaal niet kenden kwamen kijken hoe we het gemaakt hadden. Iedereen was lyrisch. De sfeer was ongelofelijk.” Uiteindelijk kwam zelfs Harry Slinger van Drukwerk poolshoogte nemen. ,,Ook hij wilde weleens ervaren hoe het was om als kip kermis te vieren.”
Favoriete kermisliedje
De Kraakhurs – De Vos inn de Vezel. ,,Een echte cultklassieker. Die clip is de eerste Volendamse heistfilm.”
Kermis is voor mij…
,,Gek doen. Verstand op nul.”
Kevin Koning (35)
Twee jaar lang keek Kevin Koning uit naar zijn zestiende verjaardag. Als vijftienjarige kwam hij geen Volendamse kroeg binnen. ,,Iedereen kende mijn vader, Thaampie van de Wirwar, en wist dus ook precies wie ik was en vooral hoe oud ik was. Ik werd overal vandaan gebonjourd.”
Maar zijn zestiende verjaardag viel uitgerekend op zaterdag van kermis. In die tijd mocht je vanaf je zestiende de kroeg in, dus dat moest gevierd worden. En goed ook. Met groen licht van zijn ouders begon Kevin weken van tevoren aan de voorbereidingen voor zijn ‘sweet sixteen’. Krukken, tafels, ijskisten vol bier; alles werd geregeld. ,,Ik had een stuk of twintig, dertig vrienden uitgenodigd. Ik dacht: het is kermis, dus reken maar op achttien flesjes de man.”
Er was alleen één detail waar de zestienjarige organisator niet helemaal bij had stilgestaan. Kevin woonde op de Dijk, aan het water, en zijn achterstraat grensde praktisch aan de ingang van de kermistent. Terwijl daar honderden mensen feestvierden, stond bij hem de achterdeur open. Dat bleek een gevaarlijke combinatie.
,,Op een gegeven moment had ik het idee dat het feest zich vanuit de kermistent gewoon naar ons huis had verplaatst. Er stonden denk ik wel 250 man in en rond het huis. Mijn zestiende verjaardag was ineens Project X geworden.”
Zijn ouders waren ondertussen zelf de Dijk op en kregen lucht van wat zich thuis afspeelde. Ze snelden terug, maar veel viel er toen al niet meer te redden. ,,Na twaalf minuten was al het bier op”, lacht Kevin. Wonder boven wonder bleef de schade beperkt. Toen er niets meer te drinken viel, trok het gezelschap alsnog richting de Dijk.
,,Het was waarschijnlijk het kortste verjaardagsfeest dat ik ooit heb gegeven, maar zonder twijfel ook het meest memorabele. Vooral die naïviteit vind ik achteraf prachtig. Een jongen van zestien die denkt: ach, het zal allemaal wel loslopen. Met kermis…”
Favoriete kermisliedje:
Vaders Trots – ‘t Gaatje
Kermis is voor mij…
Een gevoel. Het heeft niks meer met een feest te maken. Het is een moment waar je naartoe leeft. Het zit in je hart.
Jan Zwarthoed ‘Bet’ (90)
Als Jan Zwarthoed ‘Bet’ terugdenkt aan de kermis van vroeger, moet hij zo’n zeventig jaar terug in de tijd. Naar de jaren waarin hij een jaar of twintig was en de zaterdag van kermis met zijn vrienden begon met een fles jonge jenever in de jaszak. ,,Dat dronken wij liever dan bier. Dan gingen we de meiden ophalen en met z’n allen richting de kermis. Onderweg tapten we af en toe een borreltje uit die fles.”
De bestemming was de AMVO, die destijds nog maar net bestond. Binnen speelde de Evoband en stond de dansvloer vol. ,,Dat vond ik prachtig. Al die mensen bij elkaar en dansen maar. En wárm dat het er was”, lacht Jan. ,,Dat plakte wel hoor. Iedereen zweten. Af en toe ging je even uitrusten en daarna weer verder.”
Eén probleem was er wel: de fles jonge jenever mocht niet mee naar binnen. ,,Daar waren ze bij de AMVO niet zo happig op. Dus die moest op voordat je naar binnen ging.” In De Jozef lagen de zaken volgens Jan anders. Daar werd destijds nog geen sterke drank geschonken. ,,Dus daar kon je, als je je kaarten goed speelde, je eigen drank meenemen. Maar dat is weer een ander verhaal.”
Na het dansen in de AMVO was de avond nog niet voorbij. De vrienden trokken richting de Dijk om een visje te halen. Een tafereel dat Jan nooit is vergeten. ,,Als het mooi weer was, zat je daar met elkaar op de Dijk je visje op te eten. Prachtig was dat.”
Het zijn herinneringen aan een kermis die inmiddels ver achter hem ligt. Aan vrienden, dansen, een borreltje onderweg en als jonge knaap op de Dijk zitten terwijl de nacht ten einde liep. Maar als Jan verder vertelt, komt er nog een ander beeld boven. Een herinnering van een aantal jaren later, toen hij inmiddels zelf kinderen had. ,,Mijn vrouw en ik gingen op maandag met de kinderen de kermis uitwuiven. Dan stonden we te kijken hoe de attracties het dorp weer verlieten.” Voor Jan hoorde ook dat bij de kermis. Het feest was voorbij, de zomer eigenlijk ook. ,,Daarna gingen we de herfst weer in. De kinderen weer naar school.”
De jaren verstreken en Jans kermis veranderde mee. De fles jenever en de avonden in de AMVO maakten plaats voor maandagmiddagen waarop hij met zijn vrouw en kinderen de attracties uitzwaaide. Maar wat bleef, waren de herinneringen. Zeventig jaar later hoeft Jan zijn ogen maar even dicht te doen en het is er allemaal weer.
Favoriete kermisliedje
Nick Singel – Waar Woon Ik
