Participatieraad Edam-Volendam
Verbinding en advies in uitdagende tijden
Zo’n acht jaar geleden werd de Participatieraad in het leven geroepen. Deze adviesraad brengt de belangen van de bewoners van de gemeente Edam-Volendam op gebied van Arbeid, Inkomen en Vluchtelingenwerk aan het licht bij het College van B en W. Toen de gemeente in 2015 meer taken voor z’n kiezen kreeg, kwam arbeid, inkomen en vluchtelingenwerk terecht bij de lokale overheid. Over die thema’s geeft de Participatieraad namens de bewoners advies, vertelt Jak Plat, oud-voorzitter van de raad. „Toen de gemeente nieuwe taken kreeg overgedragen, werd besloten dat de belangen van burgers hierover beter moesten worden gecommuniceerd naar het gemeentebestuur. Daarom is de Participatieraad opgericht.”
De Participatieraad houdt zich voornamelijk bezig met Arbeid en Inkomen en Vluchtelingenwerk, vertelt de oud-voorzitter. „Wij komen onder meer op voor mensen die (deels) afhankelijk zijn van de gemeente voor hun inkomen. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die in de bijstand zitten, maar ook statushouders die vaak nog afhankelijk zijn van een uitkering.”
In de raad zitten negen maatschappelijk betrokken inwoners uit de gemeente. Het zijn mensen die werken in re-integratie, statushouders en andere sociaal bewogen inwoners.
De leden hebben elk een eigen specialisme, en brengen zo signalen uit de gemeente aan het licht in de adviesraad. „Toen ik op zoek ging naar leden was het belangrijkste criterium dat ze echt een gevoel hadden voor de groep die we vertegenwoordigen,” blikt oud-voorzitter terug. „Want uiteindelijk zijn we een adviesraad van de burgers, dus je streeft ernaar je ook zo op te stellen.”
Bestaanszekerheid
Termen als Arbeid en Inkomen zullen misschien niet bij iedereen direct de aandacht grijpen. Maar de thema’s bevatten misschien wel de meest relevante kwestie die de afgelopen jaren weer is gaan oplaaien: de bestaanszekerheidscrisis. Gezinnen die hun huizen ’s winters bijna niet meer kunnen opstoken speelt namelijk niet alleen elders in Nederland, maar ook hier, vertelt huidig voorzitter van de Participatieraad Cees van de Lustgraaf. „Ik heb de indruk dat de bewustwording van de bestaanszekerheidscrisis in Edam en Volendam niet hoog is. Het lijkt soms alsof er in de politiek een gevoel heerst van ‘die problemen hebben we hier niet’. Maar armoede bestaat hier ook.”
‘Het lijkt soms alsof er in de politiek een gevoel heerst van ‘die problemen hebben we hier niet’. Maar armoede bestaat hier ook’
„Als raad proberen we in overleg met de gemeente aandacht te vragen voor mensen die over minder middelen beschikken,” zegt Van de Lustgraaf. „Bijvoorbeeld bij het beleid rond de energietoeslag. Je zou willen dat je de signalen van een groep mensen met dezelfde problemen snel opvangt. Maar als mensen niet zijn verzameld is het soms moeilijker om die mensen te bereiken. Bij de energietoeslag geven wij dan ook advies om het zorgvuldig en bij een zo groot mogelijke doelgroep terecht te laten komen.” Daarbij geeft de adviesraad vaak aan om de communicatie duidelijker te maken om het ontvangen van toeslagen, waar mensen recht op hebben, laagdrempeliger te maken.
Geen forum
In het kader van die laagdrempeligheid wil voorzitter Van de Lustgraaf de Participatieraad meer kenbaar maken bij de bewoners van Edam-Volendam. De vergaderingen van de raad zijn bijvoorbeeld altijd openbaar, maar in praktijk komen er zelden mensen op af. „We werken aan onze website om meer informatie te kunnen delen en meer te communiceren met bewoners. Maar, die website moet echter geen forum worden,” zegt de voorzitter stellig. Want de adviesraad kan geen individuele klachten behandelen; hij zet zich alleen in om belangen van groepen inwoners in advies om te zetten voor gemeentebeleid.
Zo blijven leden van de Participatieraad wel altijd betrokken bij problemen van bewoners. Zijn kernfunctie is namelijk het verzamelen van signalen en informatie uit de gemeente, om die onderwerpen ter sprake te stellen in gemeentebeleid. Voorzitter Van de Lustgraaf: „We kijken in de lokale omgeving wat er gebeurt. Hiervoor willen we ook meer contact zoeken met dorps- en wijkraden. Zij werken met heel andere doelstellingen, maar zijn daarin wel betrokken bij de bewoners.”
De Participatieraad vormt samen met drie andere adviesraden in de gemeente de Koepel Sociaal Domein. Die samenwerking vergemakkelijkt het opstellen van advies, want de thema’s waar de verschillende raden zich mee bezighouden, overlappen in praktijk vaak, legt de voorzitter uit. „Als we in overleg met het College opkomen voor mensen met een AOW-uitkering die recht hebben op energietoeslag, dan hebben de Participatieraad en de Seniorenraad daar beiden mee te maken. En dan trekken we als Koepel samen op.” Dat stelt de leden van de adviesraden in staat om voor alle bewoners op te komen wanneer de gemeente beleid voorbereidt.
„Als wij adviezen opstellen voor het College, raak je in gesprek over het onderwerp”, zegt de voorzitter. „En zeker nu de bestaanszekerheidscrisis meer boven water komt en de ongelijkheid in Nederland groter wordt, is het nog belangrijker om daar advies over uit te brengen. Nederland is zich inmiddels bewust van die crisis en het is aan ons om het College zoveel mogelijk inzicht te verschaffen om bewoners te helpen.”
