Afgestudeerd | Eric Zwarthoed Bachelor Politicologie
n
‘Blijf altijd naar alle feiten en nuances kijken, voordat je een stellige mening vormt’
In groep 7, toen al zijn klasgenootjes nog een spreekbeurt hielden over onderwerpen als ‘honden’ of ‘hamsters’, hield Eric Zwarthoed een uitgebreide presentatie over de Sovjet-Unie en het communisme. In groep 8 schreef hij een werkstuk over de aanslagen op de Twin Towers. Afgelopen week nam de 22-jarige Volendammer zijn Bachelorsdiploma Politicologie in ontvangst van de Vrije Universiteit van Amsterdam.
Door Leonie Veerman
[ads id=66]
Voordat hij aan een Masteropleiding begint, rondt Eric het komende jaar eerst ook nog zijn Bachelor Economie en Bedrijfseconomie af aan de VU. Het studeren ging hem namelijk zo goed af dat hij als tweedejaarsstudent besloot om een dubbele Bacheloropleiding te volgen. Eric: ,,Soms snappen mensen de combinatie tussen Politicologie en Economie en Bedrijfseconomie niet zo goed, maar bijna alle politieke vraagstukken hebben direct of indirect een economische oorzaak. In de opleiding Politicologie volg je maar één of twee vakken op het gebied van economie, maar ik vond dit zo interessant en waardevol dat ik me er verder in wilde verdiepen.”
De interesse voor maatschappelijke vraagstukken en politiek heeft Eric niet van een vreemde. Als hij terugdenkt aan zijn jeugd kan hij zich niet herinneren dat er thuis ooit een soapserie aanstond. ,,Bij ons op tv keken we vooral programma’s zoals Pauw en Witteman of politieke debatten. Zo raakten mijn broer en ik al van jongs af aan geïnteresseerd in de actualiteiten en politiek.”
Eric z’n oudere broer Frank Zwarthoed, bekend van zijn rol als VVD duoraadslid in de gemeenteraad en van zijn journalistieke bijdragen aan de Nivo, studeerde eerder ook al Politicologie en Journalistiek. ,,Het is ontzettend fijn om een broer met dezelfde interesses te hebben”, zegt Eric. ,,Met verkiezingen halen we bijvoorbeeld altijd samen de nacht door. Met de Amerikaanse verkiezingen maakten we er laatst echt een feestje van, inclusief bakken popcorn om helemaal in het Amerikaanse sfeertje te komen.”
Voordat Eric aan zijn Bachelor Politicologie begon speelde bij hem de twijfel nog even op of hij daarmee wel de juiste studiekeuze maakte. ,,Omdat ik zeker wilde weten dat ik niet simpelweg in mijn broers voetsporen trad – ik vroeg mezelf ook af of ik constant ‘het broertje van’ zou blijven – heb ik me zeer breed georiënteerd op alle studiemogelijkheden. Ik heb ook erg veel open dagen bezocht van uiteenlopende opleidingen; van Sociologie tot Criminologie. Uiteindelijk viel mijn keuze toch op Politicologie, maar dankzij deze uitgebreide oriëntatie wist ik zeker dat dit voor mij echt de enige juiste keuze was.”
‘Ik ben zelf
rechts georiënteerd,
toch volg ik alle
grote politieke
partijen op sociale
media, zodat ik
altijd een volledig
beeld krijg van
wat er speelt’
We leven in bijzondere tijden, met name op politiek gebied. Als politicologie-student besteedde Eric dan ook veel tijd aan het analyseren van actualiteiten, en daarbij richtte hij zich in het bijzonder op de toenemende polarisatie, ofwel verdeeldheid in de Nederlandse maatschappij. ,,Tegenwoordig ontkom je op social media bijna niet meer aan de vele felle meningen die mensen er constant posten”, vertelt Eric. ,,Het is natuurlijk erg mooi dat mensen zich zo betrokken voelen en hun mening durven en kunnen uiten. Maar steeds vaker zie je dat mensen zich volledig verliezen in een bepaalde ideologie, en dan niet meer in staat zijn om een stapje terug te zetten om rustig naar alle feiten en nuances te kijken, of te luisteren naar de argumenten van tegenstanders.”
,,Je ziet de afgelopen tijd bijvoorbeeld ook steeds vaker dat een politieke partij op social media een plaatje deelt waarin te zien is welke politieke partijen vóór of tegen een bepaalde motie gestemd hebben. De bedoeling lijkt dan vaak om een andere politieke partij op basis van die stemming compleet af te schrijven. Maar in werkelijkheid ligt de reden achter zo’n keuze vaak vele malen genuanceerder dan simpelweg wel mee eens of niet mee eens. Het wordt echter steeds lastiger om de tijd te nemen om alle achterliggende overwegingen voor zo’n beslissing uit te diepen, want waarom zou je het tegenargument opzoeken als je al helemaal overtuigd bent?
Eric wijst erop dat sensationele berichten, al dan niet gebaseerd op ‘fake news’, vaak meer aandacht genereren dan uitgebreide en genuanceerde rapporten of beleidsstukken. ,,Dit creëert situaties waarin mensen niet meer bereid zijn om te luisteren naar de argumenten van een ander, terwijl hoor en wederhoor in een gezonde discussie juist ontzettend belangrijk is. Ik snap dat het soms moeilijk is, ik ben zelf bijvoorbeeld rechts georiënteerd, maar toch volg ik alle grote politieke partijen op de sociale media, zodat ik altijd een volledig beeld krijg van wat er speelt. Ik geloof dat je zo het beste tot een mening komt. .”
In zijn scriptie ‘Consequences of Polarisation on the Quality of Contemporary Dutch Democracy’, onderzocht Eric wat de invloed van de toenemende polarisatie is op de kwaliteit van de huidige Nederlandse democratie. ,,Dit onderzocht ik onder andere aan de hand van een tevredenheidsonderzoek, dat zich met name richtte op representativiteit, de vraag in hoeverre iemand zich gerepresenteerd voelt in het democratische proces.”
Uit zijn onderzoek volgde een opvallend conclusie: ,,De gevolgen van polarisatie zijn zowel positief als negatief te duiden. Aan de ene kant zorgt polarisatie namelijk voor ideologische differentiatie, en daarmee voor een groot gevoel van duidelijkheid. Dit spreekt veel mensen aan, omdat de politiek daarmee makkelijker te begrijpen is.”
Aan de andere kant wijst Eric erop dat polarisatie ook voor versplintering van partijen, en uiteindelijk voor een soort ‘grid lock’ of impasse kan zorgen. ,,Dat zie je nu ook letterlijk gebeuren met de formatieproblemen. Omdat partijen steeds minder bereid zijn om naar elkaar toe te bewegen, kom je politiek gezien behoorlijk vast te zitten.”
Studententijd
Eric heeft ontzettend van zijn studententijd genoten. ,,Voor mij voelde de introductieweek echt als kermis. Ik heb toen ook gelijk een leuke groep medestudenten ontmoet met wie ik nog altijd heel veel contact heb. Het viel me wel op dat het type studenten dat je bij Politicologie tegenkomt heel anders is dan bij de studie Economie en Bedrijfseconomie. Bij de vakken van Politicologie merk je dat de meeste mensen niet bang zijn om het woord te nemen, zodat er eindeloze en vaak zeer interessante discussies ontstaan. Bij de vakken van Economie en Bedrijfseconomie miste ik dat wel een beetje. Daar kwam het regelmatig voor dat de professor een heel college volpraatte, zonder dat er een gesprek met de studenten op gang kwam.”
En juist door samen in gesprek te gaan leer je volgens Eric ontzettend veel. ,,Een van mijn meest leerzame vakken was bijvoorbeeld een speciale ‘model United Nations’ workshop, waarbij je in twee weken een echt VN congres nabootst. Elke student krijgt een land toegewezen van waaruit hij of zij dient te debatteren. Ik vertegenwoordigde bijvoorbeeld Singapore, en moest bij alle bespreekpunten dus mijn best doen om zo veel mogelijk voor de belangen van dit land op te komen. Het was een ongelofelijk intensief en leerzaam vak, waarbij studenten zelfs tijdens de lunch nog bleven lobbyen voor hun land.”
De komst van het coronavirus gooide uiteraard roet in het eten als het om dit soort fysieke onderwijsvormen en feestjes ging, maar gelukkig zag Eric ook al gauw de positieve kant van digitaal onderwijs. ,,Ik vond het mooi om te zien hoe snel mensen om wisten te schakelen. En als ik eerlijk ben is het digitaal overleggen wat mij betreft ook ideaal wanneer je aan grotere opdrachten werkt, zoals een uitgebreid paper of je scriptie. Normaal gesproken had ik dan wekelijks met mijn scriptiebegeleider afgesproken in Amsterdam, wat inhield dat ik zo’n twee uur met het OV onderweg zou zijn voor een gesprekje van vijftien minuten. Als ik nu ergens tegenaan liep, of met een vraag zat, kon ik dat gewoon mailen of appen, of even een snel digitaal overleg inplannen, waarna ik direct weer verder kon met schrijven. Het online onderwijs heeft dus echt toegevoegde waarde.”
Naast zijn reguliere vakken aan de VU volgt Eric nu een minor Retorica aan de Universiteit van Leiden. ,,Eerder volgde ik namelijk al het vak Retorica, dat de VU in samenwerking met de UvA organiseert. Dat was het mooiste vak dat ik ooit heb gevolgd”, zegt Eric. ,,Retorica is de wetenschap van het redevoeren, je analyseert argumenten en metafoor gebruik, om zo tot de meest effectieve manieren van overtuigen te komen. Dat ligt direct in het verlengde van mijn grote passie, namelijk het presenteren en spreken voor publiek.”
‘Ik mocht een
Ted Talk geven
met een analyse
van de overtuigingskracht
van Pim Fortuyn.
Dat moment, dat ik
daar op die rode
stip stond, was
echt bijzonder’
Waar de meeste mensen er niet aan moeten denken om voor een publiek te moeten staan, leverde zijn sprankelende en interessante presentaties Eric op het Don Bosco college al de bijnaam ‘Presenteric’ op. ,,Die liefde voor het presenteren zat er echter niet altijd al in”, herinnert Eric zich. ,,Als kind kon ik ontzettend verlegen zijn. Ik geloof dat het meester Beumer was die mij over die angst heen heeft geholpen. Ik zong altijd mee met de Zangertjes, en toen ik zo’n acht jaar oud was, riep meester Beumer me tijdens een kerstmis, in een volle kerk, naar voren om een lied te zingen in mijn eentje. Daar klikte voor mij iets, en sindsdien heb ik er altijd van genoten om voor een publiek te staan. Achteraf denk ik dat hij me bewust zo spontaan naar voren riep, want als hij dat me van te voren had gevraagd had ik namelijk vrijwel zeker nee gezegd. Ik blijf hem dan ook altijd dankbaar, mede omdat ik dankzij hem de piano ontdekt heb, en dit instrument nog altijd met veel plezier bespeel. Tegenwoordig begeleid ik de Zangertjes tijdens de jaarlijkse kerstmis ook altijd op de piano. Het is fijn om op deze manier weer iets terug te kunnen doen voor het koor.”
Met de jaren groeide Erics liefde voor het presenteren. ,,Ik vind het fantastisch om een boodschap over te brengen op een live publiek. Naar aanleiding van een van mijn retorica vakken heb ik zelfs een Ted Talk mogen geven voor TedXSalon, waarin ik een analyse gaf van de overtuigingskracht van Pim Fortuyn. Dat moment, dat ik daar op die rode stip stond, was echt bijzonder. Dat gaf me zo’n kick, op dat moment wist ik dat ik dit de rest van mijn leven wilde blijven doen. Ik weet alleen nog niet precies hoe, misschien als gespreksleider of dagvoorzitter of met een eigen bedrijfje waarmee ik mensen coach op het gebied van retorica.”
Eric werkt inmiddels als student-assistent aan de VU, waar hij zijn professor helpt met het voorbereiden van lessen en nakijken van essays. ,,Dit werk bevalt me heel goed, en soms fantaseer ik er ook over of ik misschien na mijn Master nog voor een doctoraat moet gaan, zodat ik kan doceren aan de universiteit. Het is leuk om over de toekomst te dromen, maar de komende tijd zal ik me eerst moeten focussen op het afronden van mijn Bachelor Economie en Bedrijfseconomie”, zegt Eric. ,,En ik ben er nog niet helemaal uit welke Master ik daarna wil volgen, al neig ik op dit moment sterk naar Neuro-Economics. Dat is een ontzettend interessante Masteropleiding die zich toespitst op de rol van het menselijk brein in het menselijk gedrag, en hoe deze te beïnvloeden is.”
Op dit moment probeert Eric vooral te genieten van zijn behaalde bachelordiploma. Met veel plezier kijkt hij terug naar de diploma-uitreiking, die gelukkig weer fysiek kon plaatsvinden. Eric: ,,In principe mocht iedere student maar drie mensen meenemen, maar met een scherpe retorische mail naar het secretariaat heb ik toestemming gekregen om ook mijn oma mee te nemen, en daar ben ik ontzettend dankbaar voor. Het was extra bijzonder om in haar bijzijn mijn bachelordiploma in ontvangst te mogen nemen. Zo zie je maar weer wat goed gebruik van de retorica teweeg kan brengen…”
