Voorlichting gokverslavingservaringsdeskundigen na nieuwe schrijnende gevallen n n

‘Kijk mee met wat je kind doet’

In het recente verleden werd onze gemeente al eens opgeschrikt omdat een jong iemand een einde aan zijn leven maakte, waar gokschulden – door het wedden op voetbalwedstrijden – mede aan ten grondslag lagen. De schrik zat er flink in. Hoe kon dit gebeuren? Hoe kon dit worden voorkomen? Maar in de jaren daarna bemerkten talrijke ouders dat het ook hun huis was binnengedrongen. Recentelijk kwam het weer in het openbaar. Ouders, in totale onwetendheid verkerend, werden met duizenden euro’s schuld geconfronteerd van hun tieners. Het Don Bosco College waarschuwde daarop ouders van leerlingen in een email. Of het nou onlinegokken is, (il)legaal, of het op de pof (deelnemers hoeven inleg niet meteen te betalen, gokken met lucht, maar de schuld loopt ondertussen wel op) gokken bij lopers, de excessen blijven zich voordoen en verscheuren ondertussen gezinnen.

Moedige Moeders nodigde naar aanleiding van de gebeurtenissen de gokverslavingservaringsdeskundigen Feite Hofman en Marcel van Koppenhagen uit. Zo’n veertig oudrs en meer dan zestig jongeren van groepen 8 en brugklassers kwamen er op af. En luisterden aandachtig naar het duo. Naar de mannen van de PoGG (Pas op Gamen en Gokken), die jarenlang zelf gokverslaafd waren, maar hun ervaringen inmiddels omzetten in het voorlichten van ouders en kinderen, door middel van workshops. De mannen schrikken niet zo snel, weten wat er in den lande speelt. ,,Maar de verhalen die we onlangs in Volendam kregen te horen, waren zeker tragisch te noemen. Het gaat om jonge mensen. Heel schrijnend”, zegt Feite Hofman.
Schuldgevoel
,,Of het nou het legale of illegale circuit betreft, in Volendam treffen gokaanbieders de juiste omstandigheden dat mensen ook gewoon betalen. En het niet aan de grote klok hangen. Dat heeft toch met schaamte te maken. En misschien angst. Ik verbaasde me daarover en vroeg me af of het in grotere plekken ook zo zou gebeuren? Wat herkenbaar is in de verhalen, is hoe jongens de mist in gaan: een beetje winnen en dan verliezen, dat wil je terughebben en dan loopt het hard op. Elke keer opnieuw zijn jouw kansen kleiner dan die van de aanbieder, dus op lange termijn ga je altijd verliezen.”
,,De meeste ouders hebben een schuldgevoel, als blijkt dat hun kinderen aan het gokken zijn geslagen. Maar het is niet hun eigen keuze, pubers zijn nou eenmaal ontvankelijk voor experimenteren. Het zijn verleidingen die bij het jong zijn horen. En bij het puberbrein hoort ook het magisch denken: ik kan winnen en ik weet ook wanneer ik moet stoppen. Helaas pindakaas. Voor 90 tot 95 procent van de mensen lukt het om er mee om te gaan, de rest raakt er in verstrikt en verslaafd. En dat is een hard gelag.”
Verslaafden kunnen niet meer rationeel denken, maar zijn wel slim genoeg in het bedenken van nieuwe wegen om aan geld te komen. ,,Maak het daarom bespreekbaar, thuis aan tafel. Houd het open. Wij waren blij dat we de presentatie mochten geven, maar gaven ook aan dat wij het probleem niet gaan oplossen op die avond. We kunnen dingen aanreiken en als mensen erover praten is dat al een groot goed.”
‘Als ouder leer je het kind toch ook niet het oversteken van de straat alleen in theorie?’
,,Tijdens de twee voorlichtingsavonden hebben we ons verhaal verteld. We lieten zien hoe het werkt in het brein, de fases die worden doorlopen, dat de uitweggetjes steeds smaller worden. Het is niet aan ons om te oordelen, maar we zijn in een tijd aangeland dat er van alles op de mobieltjes gebeurt, buiten het zicht van de ouders. Pak een willekeurige ouder van de straat en die vertelt over het kind: ‘hij of zij computert graag, dus ze zitten vaak boven’. Dat houdt in dat de kinderen op hun eigen kamer op internet zitten. En het internet is heel groot. Kijk daarom alsjeblieft mee met je kind, net als dat je bij een voetbalwedstrijd of voorstelling van je kind gaat kijken. Laat hem of haar erover vertellen wat ze doen, zonder het meteen te verbieden. Als ouder leer je het kind toch ook niet het oversteken van de straat alleen in theorie? Dan ga je in de praktijk toch ook mee.”
,,Als kinderen zich vervelen, willen ouders nog wel eens roepen: ‘pak de iPad maar effe’. dan zijn ze even zoet. Het is niet aan mij om over te oordelen en je leert er ook van bepaalde dingen op de iPad, maar het heeft ook zijn valkuilen. Het is de tijd waarin we zitten.” Bij binnenkomst van de jongeren schudde Hofman zowat alle kinderen de hand. ,,Wat heel opvallend was, als ze binnen druppelen, dan komen meteen de telefoontjes tevoorschijn. Dat is heel normaal geworden. Sommigen berichten of snapchatten, anderen gaan meteen gamen. We gaven acht titels van bekende games en je merkte meteen dat dat de jongeren aansprak. Ze kennen die games allemaal. En we moeten niet vergeten dat de games ook iets opleveren, zoals plezier.”
Duivel
,,Maar een deel slaat aan het experimenteren en wat nu helemaal hot is, zijn de boxen in games. We laten zien in onze workshops dat dat gewoon gokken is. Dat heeft de Kansspel Autoriteit nu ook opgepikt en de game-aanbieders bezinnen zich op dat element. Want het is hetzelfde principe. Er zitten vaak slimmigheidjes achter. Kijk naar de krasloten. Of de duivel er mee speelt, je krast altijd eerst twee bedragen van de hoofdprijs open en zo wordt die ‘ik kan winnen-gedachte’ weer getriggerd. Er zitten psychologen achter die dat verzinnen en dat dat zo werkt, dat kun je kinderen goed leren.”
,,Wat veel mensen niet weten, is dat het internetgokken in ons land nog illegaal is. Er staat niet zomaar .com achter Unibet. Er ligt nu een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer om dat legaal te maken. Het gekke is wel dat je bij sportwedstrijden de uitingen van die dus nog hier illegale gokaanbieders op de reclameborden ziet en dat Ajax en PSV met grote Chinese aanbieders van kansspelen in zee is gegaan.”
Dat blijft moeilijk te rijmen, als je weet dat het fenomeen zoveel slachtoffers maakt en gezinnen in ellende dompelt. Dat gebeurde ook bij het gezin van Hofman. ,,Ik heb ook in Volendam verteld hoe het mij vanaf mijn zestiende verging. En hoe het door bleef gaan, ook toen ik een gezin had. Er mochten uiteraard vragen worden versteld en vanuit de Volendamse jongeren kwam de vraag wat mijn vrouw en kinderen er van vonden. Ik vertelde dat zij mij wel leuk vonden, maar mijn verslaving niet. Tuurlijk was ik er zelf verantwoordelijk voor. Maar je staat ’s morgens echt niet op om ’s avonds gokverslaafd te zijn. En als je verslaafd bent, in hoeverre kun je dan nog zelf beslissingen nemen.”
Voor één groot helder moment is hij eeuwig dankbaar. Er zaten meer dan zestig jongeren en het werd opeens muisstil toen Hofman vertelde dat hij aan de rand van het treinspoor heeft gestaan. ,,Ik ben nog elke dag blij dat ik niet gesprongen ben. Het is heftig. Maar je laat de jongeren de andere kant zien, hoe ver het kan komen. Je hoopt met je verhaal voor awareness te zorgen, dat ze nu en in de toekomst bij de stappen en consequenties nadenken. Dat wil je overal wel uitdragen, om drama’s in gezinnen te voorkomen. Daarom zijn zulke avonden als in Volendam belangrijk en gaan we naar veel scholen.”

Foto: De door Moedige Moeders georganiseerde voorlichtingsavond van ‘Pas op Gamen en Gokken’ werd door meer dan zestig jongeren bezocht.