Jack Tuijp, geroemd en gepasseerd om wie hij is

Dorpeling en doelpuntenmaker

Als Tuijp samen met Tom Schilder en hun kroost op de foto gaat in de oude kom, komt juist Martin Kuitert voorbij wandelen. Die hen als looptrainer bij zowel FC Volendam als Kras/Volendam met hun karaktertrekjes confronteerde. Voor beide Volendammers was dat immers niet hun favoriete bezigheid. Dus wordt er smakelijk gelachen.
Tuijp is tijdelijk fulltime huisvader. Zijn uitkering is aangevraagd en het bed voor vrouw Suzanne wordt in de huiskamer geïnstalleerd. Want het broertje of zusje van de kleine Jake is op komst. Jake is nog te jong om te laten zien dat het voetbal-dna is doorgegeven, hoewel hij bij het maken van de foto een paar keer met links ‘uithaalt’. Vader Jack zal de laatste zijn die zich er druk over maakt of zijn nakomeling het de toekomstige keepers lastig gaat maken of niet. ,,Ik zal – zo denk ik er nu over – geen vader zijn die zich ergens mee gaat bemoeien of staat te schreeuwen langs de kant.”
,,Toen ik enkele jaren geleden stageliep bij een jeugdteam van de FC en er voor een wedstrijd besloten werd om – uit nood – een back in het centrum van de verdediging te zetten, maakte die jonge twee dure fouten. Dat kan, want het was niet zijn positie. Bij het naar binnen lopen na afloop zag ik zijn vader met twee duimen omhoog staan en roepen ’geweldig gespeeld’. Dan ben je als ouder niet realistisch. Je moet je zoon zeker niet de grond in boren, maar wel realistisch blijven. Want daarna hadden we een evaluatiegesprek met die jongen en werd hem gevraagd zijn sterke punten te benoemen en wat hij vond waar hij aan kan werken. Bij dat eerste had hij een hele opsomming en bij dat tweede zei hij dat hij niks kon bedenken. Terwijl ik juist daar een lijst met punten had. Die jongen hoorde thuis waarschijnlijk continue hoe goed hij was, zonder een kritische noot te plaatsen.”

‘De term snelheid heeft mij
verschrikkelijk vaak dwars gezeten’

,,In Volendam gaat het vaak de andere kant op. Is het heel zwart-wit. Als je er een paar goals maakt, maar je mist een grote kans, dan gaat het over dat laatste. Ik zou ouders ook ver weg houden bij de begeleiding van jeugdteams, vanaf een bepaalde leeftijd. Dan krijg je ook geen scheve gezichten als een zoon van de trainer wordt doorgeschoven en een ander niet. Het is nu makkelijk praten voor mij, maar ik denk dat als Jake groter wordt, ik langs de kant heel stil ben. Ik zal misschien wat tips geven. Als mensen wel eens vragen hoe het kan dat ik het eerste heb gehaald, zeg ik ook wel eens dat dat is gelukt omdat mijn vader en moeder allebei werkten op zaterdag. Ik had nooit gezeik aan mijn hoofd. Dat je in huis komt en dat de wedstrijd nog eens van achter tot voor geanalyseerd wordt.”
,,Het is ook hoe je zelf in elkaar steekt. Als wij met FC Volendam een wedstrijd verloren, dan kon Henny Schilder daar het hele weekeinde mee rondlopen. Dat had ik niet. Tuurlijk won ik liever, maar ik zat niet twee dagen chagrijnig in de bank. Je kunt je afvragen wat goed is. Het is niet dat het me niet interesseert, maar ik kon alles goed gescheiden houden. Eenmaal in huis, dan ging het leven verder.”
Als een eigenschap van een voetballer als een rode draad door zijn carrière liep, dan was het snelheid. Of juist een gebrek daaraan. ,,Of ik daar op jonge leeftijd iets aan had kunnen doen? Ik ben niet zo van het terugkijken. Maar looptraining om je snelheid te verbeteren, daar moet je dan al van kinds af aan mee beginnen. Op je twintigste beginnen, dat is te laat. Dan is jouw manier van lopen al ontwikkeld. Het enige wat ik zeker weet is dat de term snelheid mij verschrikkelijk vaak dwars heeft gezeten. Op allerlei manieren. Met clubs die overwegen jou aan te trekken, maar dan toch voor een ander kiezen. Trainers die je daarom niet opstellen. Als ik er eens naast kwam te staan, dan hoefde ik op een gegeven moment niet meer om de reden te vragen, want dan kreeg ik toch wel te horen: we willen met snelheid voorin spelen.”
,,Ik heb ook veel spelers bij Volendam binnen zien komen, die eigenlijk maar één kwaliteit hadden: snelheid. Maar de bal van a naar b spelen, hadden ze meer moeite mee. Of het spel snappen. Ik zeg wel eens gekscherend: als je in de Jupiler League speelt, ben je óf snel óf je kunt voetballen, want als je alle twee hebt, dan speel je wel in de eredivisie.” Hij maakte zelf ook de stap naar de eredivisie als jongeling. FC Groningen. Hij kwam er niet tot wasdom, had elf voornamelijk invalbeurten. En keerde terug. ,,Ik ben nooit snel geweest, wist dat van mezelf. Dan worden andere elementen als timing en inzicht nog belangrijker. Later heb ik individuele looptraining gehad, maar dan wordt het nog steeds geen kwaliteit. Ik wilde ook op latere leeftijd niet meer weten of – als ik het jonger had aangeleerd – sneller zou zijn geweest en misschien een andere carrière had gehad. Is dat meetbaar? Het is zoals het is. Die vraag krijg je altijd aan het eind van je carrière: heb je er alles uit gehaald? Daar heb ik nooit over nagedacht. Geen seconde. Had er meer ingezeten? Geen idee.”
,,Zo is het prima. Tuurlijk zijn er in al die jaren dingen gezegd tegen mij en sommige dingen zijn misschien ook waar. Maar het echt bij mezelf te rade gaan, ja, ik heb echt geen gebrek aan zelfreflectie. Ik weet van mezelf dat er momenten zijn geweest dat ik mijn kop heb laten hangen. En dan was het ook echt moeilijk om dat niet te doen. Dat valt niet goed te praten. Dat zit in mijn aard. Een andere speler gaat dan misschien nog harder door. Misschien is mijn aard op een bepaalde manier gemakzucht. Dat ik snel denk: ik vind het wel prima zo. Kees Kwakman is heel anders. Die komt er straks misschien achter dat als hij wat minder zijn mond had moeten opengehaald, hij daardoor minder problemen gehad.”
’Ballap’ is van dezelfde generatie. ,,We hadden een hele goede lichting. In de A1 wonnen we de nationale beker. Met een hoop jongens die er veel meer uit hadden kunnen halen. Jongens als Johan Bond (boetie), die kon zo verschrikkelijk goed voetballen. Werner Schilder, een spijkerharde maar goede verdediger. Zo waren er nog wat jongens.” Met degene die het wél haalden, hebben ze genoeg kaarten gelegd. ,,Ik zal het voetbal niet echt gaan missen, maar wel het leven. ’s Morgens om negen uur lachen aan de koffietafel, dan een uurtje trainen en ’s middags een potje kaarten. En als we dan twee keer moesten trainen en om vier uur thuis kwamen, dan klagen”, lacht hij breeduit. ,,Vind maar eens zo’n beroep. Maar het voetbal heeft ook andere kanten. Minder leuke. Dat is ook wat ik uiteraard niet ga missen, al zeggen mensen dat ik spijt zal krijgen van de beslissing om te stoppen.”

‘Ik zal het voetbal
niet echt gaan missen,
maar wel het leven’

Als een avontuur niet meteen lukt, staat het gros van de mensen al gauw klaar om te oordelen: gefaald. Zonder zich te verdiepen in de situatie. Want soms kan een speler er meer aan doen om te slagen, soms heeft het meer tijd nodig, soms gebeuren er dingen waar je als speler geen invloed op hebt. ,,Komt ook door het geld wat er mee gemoeid is. Je kunt niet zomaar stellen dat Vincent Janssen heeft gefaald. De stap van Almere City naar Tottenham Hotspur in twee jaar, die is gigantisch. Maar omdat hij 22 miljoen heeft gekost, wordt er verwacht dat je er meteen staat. Was het 3 miljoen geweest, dan was het verwachtingspatroon minder hoog geweest en is op de bank zitten en af en toe invallen als overbruggingsjaar wel geoorloofd. Maar als één iemand iets vindt, wordt er veel meegeluld door de menigte.”
,,Er zijn heel veel invloeden van buitenaf. Zoals ik in Hongarije meemaakte. Die verpesten dan een prachtige situatie. En dan zeggen ze dat je overal buiten Volendam bent mislukt. Dat is misschien deels zo. Maar als je door een Hongaarse club wordt gehaald, door een Nederlandse trainer en er zitten Nederlandse spelers met een positief verhaal, dan verwacht je niet dat die trainer al snel op straat staat en de nieuwe trainer vervolgens meteen een aantal spelers buiten de selectie plaatst zonder ze te zien.”
,,Je weet vooraf nooit of je de juiste keuze maakt.” Als drievoudig topscorer van de eerste divisie had hij in de zomer van 2013 had hij geen klagen wat betreft belangstelling. ,,Dan maak je van alles mee. Ik kon een mooi contract tekenen bij het Turkse Bukaspor, hoorde ik opeens niets meer van de tussenpersoon. Het Engelse Brentford wilde me halen, gaf de president aan dat er een Engelse spits moest komen, interesse vanuit Azerbeidjan, ik had mijn koffers bijna klaargezet voor AEK Athene en toen kwam Ferencvaros. Die club voldeed aan het beeld dat ik had: aanvallend voetbal, hoog op de ranglijst, spelen op helft van tegenstander, een goed contract, grote club en goed bereikbaar voor familie. Het liep even anders.”
Tuijp kwijnde geenszins weg in zijn appartement in het bijzondere Boedapest, maar voelde zich geen voetballer meer en werd uiteindelijk na enige tijd uit dat lijden verlost door Helmond Sport. ,,Toen het daar begon te draaien, scheurde ik mijn hamstring, dat was kloten. Dan kom je terug en dan gaan ze vanaf februari – misschien wel begrijpelijk – verder met jongens voor de toekomst. Was ik er klaar mee. Dat is misschien fout om te denken, maar als je er op de training zestig inschiet en vervolgens lekker elke week op het bankje plaats mag nemen, dat is frustrerend. Waar doe ik het dan voor? Zit je daar in een appartementje in Brabant, terwijl je vrouw en kind in Volendam zitten.”
Hij kon opnieuw terugkeren bij de plaatselijke FC. ,,Ik ben die zomer met Ruud Jacobs gaan trainen, kwam van ver, maar was superfit bij de start. Voorafgaand had ik een gesprek met de nieuwe trainer, Robert Molenaar. ,,Waarin hij netjes aangaf dat opleiden belangrijk was voor de club en hij Guyon Philips en Bert Steltenpool al voor de 9-positie had. Ik mocht hun ontwikkeling niet in de weg staan. Hij vroeg of ik bestand was tegen de verwachtingen die er zijn als je terugkomt en of ik bereid was hard te werken. Als ’10’ spelen vond ik prima, op die positie ben ik tenslotte doorgebroken. Dus het was al met al een uitdaging waar ik niet voor wegliep.”
,,We begonnen super, ik scoorde vijf keer in vijf wedstrijden. Maar aan het einde van die eerste gewonnen periode kreeg ik een blessure. Toen kreeg ik voor het eerst in de gaten dat hij mij eigenlijk niet wilde. Ik raakte geblesseerd, kwam terug en trainde alles mee, maar hij wilde nog niet met me starten. Anderen mochten al wel starten als ze minder hadden meegetraind na een blessure.”
Het tweetal Bert Steltenpool/Jack Tuijp vormde op zijn minst gezegd geen ideale tandem, waarbij de kanttekening dat er sowieso van alle kanten vraagtekens werden geplaatst bij het continue opstellen van Steltenpool. Een welwillende speler, die ook doelpuntjes meepikte, maar hij zou FC Volendam niet beter gaan laten voetballen, dat had eenieder al snel gezien. Alleen Molenaar niet. Toen Tuijp een keer gewisseld werd – en niet Steltenpool – ging de Volendamse spits hoofdschuddend van het veld en vroeg ook Kees Kwakman zich hardop bij de trainer af waarom die Tuijp naar de kant haalde. Daarover uitte Molenaar direct en de dag erna zijn ongenoegen. Tuijp: ,,Ik speelde een goede wedstrijd en schudde daarom in de emotie vanwege onbegrip en teleurstelling mijn hoofd terwijl ik van het veld afliep. Moest ik de volgende dag mijn excuses aanbieden. Maar dat ging ik niet doen. Hij zei dat ik het gezag van de trainer ondermijnde. Nou, daar was ik totaal niet mee bezig, zei ik.”

‘De trainer heeft
niet alles geprobeerd
om mij te laten renderen’

Aan het einde van het seizoen ging hij met een klotengevoel de zomer in. En belandde hij tijdens de vakantie op dezelfde camping als zijn trainer. De uitgelezen kans om samen over voetbal en elkaars situatie te gaan praten. Maar werk en privé bleven keurig gescheiden. ,,Dan zie je hem wel in een andere setting en zie je een aardig persoon. Maar ik ging hem niet opzoeken voor een gesprek. Ook omdat de relatie dusdanig was, dat we alleen het hoognodige met elkaar bespraken. Dat zou niet zo moeten zijn, dat zou anders kunnen. Maar het probleem was niet ik, dat was wat anders”, doelt hij op het opstellen van Steltenpool. Er ontstond een zeldzame situatie. Molenaar kreeg van allerlei kanten, dus ook van spelers, te horen dat ze die keuze niet begrepen. ,,Als spelersraad, spelers apart op eigen initiatief, het is een aantal keer geprobeerd, maar er viel niet over te praten. Er groeiden scheve verhoudingen binnen de groep. Net zoals we aangaven ons niet prettig te voelen bij het systeem dat we speelden. Maar dat systeem was heilig voor hem.”
Toen Enzo Stroo bij de selectie kwam, werd de situatie nog schrijnender voor Tuijp. ,,Vlak voor RKC-uit raakten Antwi en Steltenpool op de training geblesseerd, terwijl ze zouden spelen. Bleef ik vervolgens negentig minuten op de bank en Van der Heijden ging van op de tribune zitten naar de basiself. Toen was ik er klaar mee.” Totdat Molenaar enkele wedstrijden voor het einde uit zijn functie werd ontheven. ,,De trainer heeft het zó ver laten komen, dat hij mede daardoor eerder in huis zat. Hij was overdonderd toen hij ontslagen werd. Ik hoop oprecht dat hij leert van deze situatie.”
,,Het had met de hele ploeg anders kunnen lopen, ook voor mezelf, als ik meer in mijn kwaliteit had gespeeld. Nu moest ik kilometers maken en ballen wegwerken op de eigen zestien, daarin ligt niet mijn kwaliteit.” Staf en selectie werden halverwege het tweede seizoen wel met het vertrek van Gyliano van Velzen, één van de bepalende spelers, geconfronteerd.
,,Vanaf toen was er geen aanvoer van de zijkanten. Tuurlijk voelden wij dat we nog mee konden doen om de titel en hebben Kees Kwakman en ik nog geprobeerd om Gyli op andere gedachten te brengen. Dat hij een half jaar later ook een mooi contract zou kunnen verdienen. Maar er viel niet meer te praten. Als hij een arbitragezaak had aangespannen, verlies je die als club.”
Vervolgens ging het seizoen als een nachtkaars uit en was er nog een kleine opleving onder Berry Smit als interim-trainer. Maar uiteindelijk heeft de kwestie het afscheid van een clubicoon – tweede achter alltime-topscorer Dick Tol (knoest) – in versnelling gebracht. ,,Het heeft me inderdaad genekt.”
Want Misha Salden, met wie hij nog samenspeelde, kiest er niet voor met de dertiger door te gaan. ,,Als ze hadden gewild dat ik in een andere rol Enzo en Jordy Hilterman – van alle spitsen die we dit seizoen hadden de meest talentvolle – zou ondersteunen, dan had ik daar zeker over na willen denken. Het is wel jammer, want je hoopt op een andere manier afscheid te nemen. Als de ploeg op jou gericht is, dan had ik nog steeds gemakkelijk meegekund. Maar die voorwaarden waren er niet. Deze trainer heeft niet alles geprobeerd om mij te laten renderen.”
En het sociale vermogen om met spelers over onprettige situatie in gesprek te gaan, ontbrak volgens Tuijp. ,,Je moet als trainer aanvoelen dat de één een schop onder z’n reet nodig heeft en de ander een andere benadering. Er zijn maar weinig trainers die dat gevoel hebben van hoe je met de verschillende spelers om moet gaan. Daar kun je volgens mij veel van leren. Of ik er iets mee wil? Als ik in een bepaalde functie bij de club blijf – daarover zijn we in gesprek – dan wel. Maar als ik het bedrijfsleven in ga, dan zal daar geen tijd voor zijn. En misschien, als Jake straks ouder wordt, dan gaat het misschien kriebelen. Of juist niet. De kinderen moeten vooral plezier beleven, daar moet je je als ouder niet teveel mee bemoeien.”
,,Er valt genoeg te veranderen in het voetbal. Qua begeleiding bijvoorbeeld. En wat er bijvoorbeeld ook niet is: een organisatie die misstanden aan de kaak stelt en registreert. En clubs sancties op kunnen leggen. Dat er soort van negatief reisadvies komt. Als je er voor een jongen nu belangstelling zou zijn vanuit Ferencvaros, dan moet je als jonge speler op een website inzicht kunnen krijgen met betrekking tot alle conflictsituaties bij alle bonden en landen. Dat zou ook het voetbal kunnen veranderen.”
In welke hoedanigheid hij ‘zijn’ FC Volendam in de toekomst gaat helpen, moet nog blijken. ,,Ik heb als speler in ieder geval een geweldige tijd gehad bij een prachtige club. Waar heel veel mooie mensen werken en waar ik elke dag met plezier kwam. Van de materiaalman, Piet Jonk, tot de voorzitter, Henk Kras. Ik noem een Klaas Smit, Marie en Took, Gerald die altijd plek voor me maakte als er iets was en nog veel meer mensen die misschien niet genoemd staan, maar die ik niet vergeet. Ik wil ze bedanken voor wat ze voor mij, mijn carrière en mijn familie hebben betekend. Familie en een vrouw die toch een hoop opzij hebben moeten zetten voor het voetbal.”

Kees Kwakman: ‘Er zou een tribune naar Jack moeten worden vernoemd’
‘Toen we klein waren hadden we allemaal scorend vermogen, snelheid en een bepaald talent. Of je dit alles ook behoudt en verder kan ontwikkelen merk je op latere leeftijd pas. Toen Jack in de B-junioren tweede topscorer werd achter Klaas-Jan Huntelaar kon je wel inschatten dat hij deze unieke kwaliteit echt specifiek bezat en had doorontwikkeld.
Hij was de eerste van onze lichting die een contract kreeg, had zelfs nog een slecht seizoen in de A1 maar hij maakte daarna goals in het tweede elftal en maakte ook als eerste van onze generatie z’n debuut onder Henk Wisman. Ik heb laatst nog een goal gezien van hem in de Eredivisie tegen FC Utrecht, daar zag je eigenlijk pas echt hoe goed hij was; bal laten lopen, wegdraaien, snel genoeg en uiteraard scoren. Het beeld van Jack bestaat dat hij heel langzaam was maar als hij in de korte ruimte wegdraaide of een kapbeweging maakte was hij weg, dat kon hij als geen ander, en op snelheid!
Zijn eerste jaar bij FC Groningen blijft naar mijn mening cruciaal voor het verloop van z’n verdere carrière; de begeleiding daar was toen nog niet optimaal en Jack was zelf ook niet volwassenen genoeg om als een op en top prof alles eruit te halen. Met zijn kwaliteiten had hij daar 100% moeten kunnen slagen. Als dat was gelukt, had hij wel 100 goals gemaakt op een hoger niveau. Ik denk ook dat dat het enige smetje op z’n carrière is, dat hij het niet op een hoger niveau heeft kunnen laten zien.
Met name op fysiek gebied had een betere begeleiding Jack naar een hoger niveau kunnen brengen, al heeft dat ook aan Jack zelf gelegen. Hij heeft een bloedhekel aan Dirk Kuyt maar als hij die spirit had gehad, had Jack nu kunnen luieren de rest van z’n leven, en geloof mij, dat kan hij enorm goed haha.
Maar voor Jack was het goed zo; ‘dan toch op dit niveau, ook goed, als ik me maar lekker voel en vertrouwen krijg’. En daar is misschien ook wel iets voor te zeggen. Maar ik weet zeker dat Jack nergens wakker van ligt en natuurlijk zou dat ook overbodig zijn. Wat hij heeft neergezet bij Volendam is ongekend en een prestatie om echt enorm trots op te zijn. Jack heeft niet alleen goals gemaakt, ook goals voorbereid en kon fantastisch voetballen; technisch, links en rechts en een geweldig inzicht.
Het echte pure afmaken is een gave geweest, een talent. Hij had het al op z’n 6e en op z’n 33e heeft hij het nog steeds, gewoon uniek. Als collega ga ik hem zeker missen, en ik denk stiekem Henny (Schilder) ook na al die jaren. Het was gewoon altijd gezellig met Jack. Kaartje leggen, nooit chagrijnig, altijd lachen, altijd grappen (wel vaak dezelfde volgens Henny) en een goedzak eerste klas.
Klagen kon hij ook. ‘Joh (Steur), met dit slechte weer moet je kort trainen he’, ‘Joh, een korte warming-up is stukken beter he’, ‘Joh, de oudjes doen een serie sprintjes minder he’. Maar altijd met een lach. Johan zal het rustig krijgen, haha.
Na Jack’s laatste wedstrijd had ik ook de tranen in m’n ogen, want je beseft dat je ooit als zesjarige samen bent begonnen en dat het nu ook samen eindigt bij dezelfde club. Er komt een einde aan een tijdperk van elkaar maar ook van jezelf, dat dringt tot je door, die emoties zag je ook bij Jack. Na die laatste wedstrijd tegen NAC hebben we, met Henny ook, ’s avonds nog wat gedronken en patat gehaald bij Kippie, wel een afsluiter die bij Jack paste, dachten wij zo, haha!
Als je het mij vraagt moet de club een tribune naar hem vernoemen. Met alle respect voor alle andere spelers of iconen van FC Volendam maar als je dit in deze tijd hebt neergezet is dit naar mijn mening wat hij verdiend. Jack zal het nooit toegeven want hij is veel te nuchter en ook in Volendam zijn we nogal nuchter met dit soort dingen. Maar wat Jack heeft gepresteerd voor deze club zal echt heel lang niet meer worden overtroffen dus wat mij betreft verdiend hij iets groots!

Fotogalerij

Tip de redactie!

Gemakkelijk via mail!

Deel dit artikel

Legendarische acties van Tom Schilder behoren nu echt tot herinneringen n

Voor altijd een kampioen

Duin schreef dat de nu 36-jarige Schilder internationaal wellicht een grote had kunnen worden. Hij was immers niet alleen een goede verdediger, maar had als cirkelspeler ook de gave om op de vierkante centimeter van het halfrond voor het vijandelijke doel ruimte te creëren, ballen te vangen, hoog, laag, of op te rapen en vanuit de meest onmogelijke posities tot doelpunten te promoveren. Tevergeefs probeerden keepers bij de naderende één-tegen-één te lezen wat Tom Schilder in de split-second die hij had, bedacht én uitvoerde.
Geen Bundesliga of mooie contracten. We zullen het dus nooit weten, want Schilder hoefde zijn horizon – buiten het spelen van meer dan zeventig interlands en Europa Cup-wedstrijden – niet zo nodig te verbreden. De schilder bleef trouw aan ladder en kwast én aan Kras/Volendam.
In het voorbije half jaar geschiedde rehabilitatie van het clubicoon. Dat Kras/Volendam nog de finale haalde om het landskampioenschap en daarin tot het laatst om de schaal streed, was voor een groot deel op zijn conto te schrijven. ,,We zijn geen eerste geworden, dat zou heel mooi zijn geweest, maar ik heb er wel vrede mee.”
Toen Schilder zijn rentree maakte, lag er nog geen shirt klaar met zijn naam op de rug. Het duurde ook even, maar het was een fraai gebaar – als hommage – dat teambegeleider Jan Kwakman (brak) initieerde om ‘Schilder’ in gouden letters te laten drukken. De man met rugnummer 88 trok extra publiek naar De Opperdam, terwijl zo’n terugkeer veel afbreukrisico’s met zich mee brengt. ,,Het was toch tweeënhalf jaar na mijn laatste echte wedstrijd. In het begin dacht ik nog: als mijn knieën en rug het maar houden. Maar dat heb ik op een gegeven moment losgelaten.”
Hij kwam met tieners te spelen, die nauwelijks een weet hebben van zijn status en vaak zichzelf al een grotere status toedichten dan ze in werkelijkheid hebben. Een generatiekloof. ,,Toen ik er voor het eerst bij kwam, keek ik wel raar op. Ik zag spelers die niets van elkaar aannamen.”
,,Maar dat werd wel steeds beter, hoe verder we kwamen. Het seizoen duurde uiteindelijk net niet lang genoeg. Mijn rol is minder groot geweest dan in voorgaande jaren, omdat ik aanvallend nauwelijks speelde. Ik was minder bepalend dan ik altijd ben geweest. Dan heb je ook een ander gevoel.”
Met zijn ervaring voedde hij zijn jonge medespelers, soms gevraagd, soms ongevraagd. ,,Zoiets moet ook in je aard zitten. Waar we voorheen aan een blik genoeg hadden, daar was nu sprake van een totaal andere situatie. Met jonge spelers die anders denken.”
Dat zorgde soms voor interessante discussies. ,,Verdedigend kan ik veel uitleggen. Maar in het begin zeiden ze ook gewoon dat ik het fout deed. Ik was gewend om ergens anders in de verdediging te helpen als ik zie dat het in de eerste actie niet goed zit. Dan stapte ik vooruit en kreeg rugdekking. Maar nu gebeurde dat niet en fietste mijn mannetje er zo doorheen. Dat staat lekker lullig.”
Jarenlang stond hij met zijn dorpsgenoten Marco Beers, Joey Duin of Felix Janssen in het verdedigingsblok. Mannen waarmee hij kon lezen en schrijven. ,,Je moet het kunnen aanvoelen en lezen wat de aanval van een tegenstander gaat doen. Voor de return in de halve finale tegen Aalsmeer en de tweede wedstrijd van de finale tegen Lions hebben we de dekking omgegooid. Leon van Schie aan de andere kant en Jordy Baijens snapt ook hoe je moet verdedigen. Door diens aanwezigheid hebben we de tweede wedstrijd gewonnen in De Opperdam. Jordy ziet het goed, is snel en sterk.”

‘Vroeger was ik onzeker
in bepaalde nieuwe situaties,
door het handbal
ben ik daar van af gekomen’

,,Ik had wel meer in de aanval willen spelen, maar Leon van Schie speelde daar in de laatste wedstrijden goed en dan moet je hem laten staan. En voor mij was het wennen, omdat ik niet meer aanvallend op de cirkel trainde. En je wordt minder goed aangespeeld dan ik gewoon was. Nu kreeg ik soms ‘een streep’ op m’n voeten. Dat verschil was groot, als je aangevers als Dick Tuip, Boj van Limbeek, Jasper Snijders en Niels Reijgersberg neemt. Geert Hinskens en Dani Baijens hebben het wel in zich, maar dat kwam er niet of onvoldoende uit.”
,,Maar we hebben het zeker niet slecht gedaan. Terwijl de samenwerking niet goed was. De wat ouderwetse manieren van een wat oudere coach – Piotr Konitz – met een hele jonge ploeg. Maar de dingen waar hij op wilde trainen, liepen ook niet goed in de wedstrijd, dus dat moest wel.”
,,Dat er uiteindelijk veel ballen over de zijlijn vlogen, daar verloren we de laatste finale door. Toen ik er bij kwam, werd het meer een ploeg. En ik zei: ‘Wij kunnen gewoon de finale halen’. En we moesten juist niet in de makkelijke kampioenspoule komen, maar de moeilijke. In de laatste thuiswedstrijden hebben we heel goed gespeeld.”
,,Piotr heeft het in mijn ogen goed gedaan met deze ploeg, want voor een trainer is het lastig. Er was minder discipline en hij probeerde dat er op zijn manier in te brengen. Ik ben benieuwd hoe de nieuwe trainer, Peter Portengen, daar straks mee om gaat.”
,,Piotr heeft mij overgehaald weer te gaan spelen. En ik ben blij dat ik nog zo’n half jaar heb mogen meemaken. Na het seizoen waren we met de selectie uitgenodigd in Smit-Bokkum en heb ik hem een fles whisky gegeven en gezegd dat ik blij was dat hij me weer het plezier heeft teruggegeven in het handbal. Stond hij met tranen in zijn ogen.”
,,Een trainer heeft goede dingen en minder goede dingen. Geen enkele trainer is compleet, maar ik vind het vooral belangrijk dat een trainer met je kan praten. Een trainer is een passant. De club moet een visie hebben en daarbij de spelers halen. Wij hadden toen een gouden generatie, dat besef ik ook wel. Daarna is het er voor de club ook niet gemakkelijker op geworden. Maar je moet de nieuwe generatie ook gelegenheid geven. Ik zei twee jaar geleden al dat het goed is om Rick Zwarthoed op de cirkel meer speeltijd te geven. Hij deed het goed dit seizoen thuis tegen Lions en had er al eerder voor vast bij moeten zitten. Nu wordt er weer een nieuwe cirkelspeler gehaald, dat kan demotiverend werken.”
,,Je moet ook kijken naar hoe spelers er zelf in staan. Ik zie het nu aan mijn neef Robert van Zelst. Midopbouwer, talentvol. Maar toen wij met onze vriendengroep achttien waren, deden we met de hele groep hetzelfde: handballen in het eerste. Dat is allemaal veranderd, dus nu gaan andere dingen uit het leven ook een rol spelen bij keuzes van een jonge speler. Goede begeleiding van thuis, van de trainers, is belangrijk.”
,,Wij werden destijds voor de leeuwen gegooid, zestien waren we. Nu krijg je een weerwoord van achttienjarige jongens, dat durfden wij destijds niet bij de gevestigde orde. Vroeger was ik bang voor bepaalde nieuwe situaties, ik was onzeker. Door het handbal ben ik daar van af gekomen. We speelden in het buitenland, met het Nederlands team, daar ontwikkel je je door. Het spelen en denken in teamverband, daar leer je zoveel van.”
,,Die oudere jongens waren niet zo lekker voor ons, die konden hard zijn. Gooide ik als jongetje een keer een bal mis, kwam ik terug in de dekking, daar wachtte keeper Ruud van de Broeck me op. ‘Als je de volgende weer zo mist, dan ren ik achter je aan tot ik je te pakken krijg’. Ik gooide kennelijk te gemakzuchtig. Maar de volgende schoot ik wel door het net heen. Moet je nu mee aankomen. Nu lachen ze je soms uit als je er ergens wat van zegt.”
,,Die spelers van nu hebben mij nooit zien spelen. Zagen ze onlangs filmpjes op internet en hoorden dat ik zeven keer landskampioen ben geworden, zaten ze toch wel verbaasd te kijken.”

‘Nu krijg je een
weerwoord van
achttienjarige jongens,
dat durfden wij
destijds niet bij de
gevestigde orde’

,,Het zijn goeie jongens en ze kunnen goed handballen, maar ze zijn nog niemand. Ik heb wel zeventig interlands gespeeld, maar zelf ook nooit in het buitenland gespeeld, dus ik heb de afgelopen maanden best wel eens gedacht: heb ik wel recht van spreken? Moet ik hen dan gaan vertellen hoe het moet? Heb ik dan genoeg gezag, net zoveel als iemand die in het buitenland heb gespeeld? Maar ze hebben nog niks bereikt. Ik heb wel het nodige bereikt, dus luister dan als ik iets zeg, doe er iets mee.”
,,De mentaliteit is anders. Na de bekerwedstrijd tegen Lions, die we met 34-16 verloren, zaten de meeste jonge spelers in de bus alsof er niks aan de hand was. Sprak ik met de oudere jongens en die vonden dat ook geen goede houding. Toen is er ook wel gezamenlijk besproken wat ze nou willen. Daarna is het wel beter gaan lopen en kreeg de groep een gevoel van: het kan. We zijn als ploeg gaan handballen. Zonde dat we het net niet af hebben kunnen maken.”
Toch haalde niet iedereen zijn gewenste niveau. Neem Jan Josef. ,,Daar heb ik op de training ballen van geblokt, m’n handen doen nu nog zeer. Zo hard kan hij gooien. Maar in de wedstrijden kwam het er niet uit in de laatste maanden. Dan mag je geen vertrouwen voelen van de trainer, dan moet je toch alles geven in de wedstrijd en er het beste van maken.”
Voordat hij terugkeerde in het eerste was hij Claus Veerman aan het helpen tijdens trainingen van de A1. ,,Claus gaat het tweede doen en ik ga bij dat team verder met wat ik al deed. Ik zal er niet steeds zijn, wil wel mijn vrijheden houden. Ons gezinnetje wordt binnenkort uitgebreid met een tweede kind.”
,,Ik deel Claus’ ideeën en kan hem aanvullen bij het coachen. Claus zet zich in voor het plan om eigen jeugd op te leiden, wat een verenigingsvisie moet zijn die breed gedragen wordt. Dat is nodig, want Gerrie Eijlers komt terug vanuit de Bundesliga, maar hij, Rick Zwarthoed en Marc Kok zijn de enige Volendammers, die niet altijd spelen. Met het inpassen van eigen Volendamse jeugd word je misschien aanvankelijk minder, maar later beter. Ik vind het mooi om iets met de jeugd te doen, zoals ik Henry Karregat als cirkelspeler ook wat individuele aandacht en tips gaf. Mooi om dan progressie te zien.”
Hij had nog graag een jaar gespeeld met vriend Gerrie Eijlers.,,Hij komt een jaar te laat”, lacht Tom. ,,Hij vroeg nog of ik een jaar door wil gaan. Je kunt een speler altijd in een bepaalde rol onderdeel laten zijn van de selectie, maar Peter Portengen heeft het niet gevraagd, dus dan is het zo mooi geweest. Zoals gezegd, er is een tweede kind op komst en ik ben als schilder een eigen bedrijfje begonnen, dus alle ‘nieuwe’ tijd wordt goed besteed. En ik speel graag een potje tennis.”
Het shirt met gouden letters kreeg hij ingelijst. ,,Voorzitter Piet Kes deed een woordje in Smit-Bokkum en eigenlijk vond ik dit als afscheidsmoment mooier dan twee jaar geleden. Ik ben blij dat Piotr me de kans heeft gegeven het plezier in het spel weer terug te krijgen. Het was mij niet alleen te doen om het winnen, het ging vooral om het gevoel. Nu ben ik gestopt met een voldaan gevoel.”
,,En als dan Piet zo’n woordje doet, Joey zo’n prachtig stukje in de Nivo schrijft en Marco Beers twee dagen na de finale een veelzeggend berichtje stuurt (‘Voor mij blijf je altijd een kampioen’), dan krijg ik een brok in m’n keel.”
Na zijn laatste speelminuten in Sittard en een finale die met één doelpunt verschil verloren werd, hield hij het droog. ,,Als ik wat langer bij het meegereisde en applaudiserende Volendamse publiek was blijven staan, was dat niet gelukt.”

Fotogalerij

Tip de redactie!

Gemakkelijk via mail!

Deel dit artikel