John Buikman, voorzitter AV Edam: ’Het wij-gevoel is gegroeid’
Tussen authenticiteit en nieuwe tijd
Besturen van sportclubs, ze zijn her en der aan het vernieuwen in onze gemeente. In tijden dat sportverenigingen onder druk staan, dat ze breder en maatschappelijker moeten denken. Na de prachtige vernieuwing van de accommodatie deed zich bij AtletiekVereniging Edam ook een wisseling van de wacht voor, qua voorzitter. John Buikman nam de hamer over van Wil Bouman. ,,Ik liep hier bijna al veertig jaar rond, maar pas dán weet je pas echt wat er binnen de club speelt.”
Als er luchtfoto’s worden gemaakt van Edam-Volendam, springt-ie meteen in het oog, de accommodatie van AV Edam, Maar die fantastisch blinkend blauwe baan vertoonde uitgerekend in het jaar waarin de club haar zeventigjarig bestaan vierde, de nodige kinderziektes. ,,We hebben als een van de eersten een nieuwe onderlaag gekregen, van schuimbeton. Maar er zijn delen ingezakt en kuilen ontstaan”, vertelt John Buikman. ,,Er zijn destijds en ook recentelijk gesprekken geweest met de gemeente en de aannemer, die, als er nieuwe kuilen geconstateerd worden, meteen te hulp schiet. Zodat we geen trainingen of wedstrijden hoeven af te lassen, zoals recentelijk gebeurde.”
Variëteit
Een logische vraag van omwonenden, of er iets aan het geluid kon worden gedaan als het hard waait en het touw van de kogelstoot-kooi steeds tegen de paal aan tikt, Buikman wordt als preses geconfronteerd met zaken waar hij vroeger geen weet van had of ter kennisgeving aannam. De geboren en getogen Edammer combineerde aanvankelijk voetbal en atletiek en op z’n vijftiende kwam hij voor de keuze te staan. ,,Met pijn in m’n hart heb ik voor atletiek gekozen. Ik vond voetbal erg leuk. In een team heb je niet je eigen prestaties volledig in de hand, dat vond ik juist het uitdagende aan atletiek. Ben ik vervolgens bij AV Edam blijven hangen. Als kind doe je nog alle onderdelen. Die variëteit aan onderdelen, dat maakt atletiek juist leuk”, aldus Buikman, die aanleg bleek te hebben voor hoog- en verspringen.
,,De meeste hoogspringers kunnen goed sprinten, maar ik was het tegenovergestelde, bleek goed op de langere afstand. Al op m’n dertiende liep ik m’n eerste 10 kilometer – dat is jong – maar ben ik het wel m’n hele leven blijven doen. Het was de tijd dat de Omloop van Volendam uitgroeide tot een evenement met duizend deelnemers. De tijd dat, al zat je niet op atletiek, je meedeed aan de Omloop. Ook elke handballer en voetballer. AV Edam stond destijds bekend als een sterke lopersvereniging, met initiatieven tot de 24-uurs loop, de 1000 km-loop. Als kind ging ik ’s nachts rondes tellen tijdens die 24-uurs. Dat kwam niet van huis uit, want mijn ouders hadden er geen affiniteit mee. Ik woonde tegenover de baan, liep zo over en ben eigenlijk nooit meer weg gegaan. Rond m’n 23e veranderde er iets, kortstondig. Ben ik wel wedstrijden gaan lopen, maar er niet meer voor gaan trainen. Tot m’n tijden echt achteruit gingen; ben ik opnieuw lid geworden”, lacht hij. ,,Moest er toch weer voor getraind worden.”
AV Edam gold als een club met een familiegevoel. ,,We hadden een 300 meter-baan liggen, waarbij de kantine dicht op die baan stond. Er kwam altijd veel publiek op de ’loopjes’ af en AV Edam bracht ook aansprekende toppers voort. Als een Gerrit van Essen, die 2 uur en 18 minuten over de marathon deed. Atletiek is een individuele sport, maar AV Edam deed het ook goed met haar teams tijdens competitiewedstrijden.”
‘Nu waardeer ik met terugwerkende kracht nog meer wat ik voorheen als jong lid vanzelfsprekend vond’
,,Als kind ben je puur met je eigen beleving bezig, merk je dat er een leuke sfeer hangt op de vereniging. Het is jouw club, maar je let niet bewust op wat zo’n vereniging allemaal voor jou en je generatiegenoten organiseert. Dat voelt als vanzelfsprekend. Als ik nu terugkijk, zie ik dat er in die tijd heel veel werk is verzet. Er is bijvoorbeeld liefst 25 jaar achter de schermen heel veel gedaan om die 400 meter-baan hier te krijgen, die er nu ligt. Als voorzitter merk ik wat er bij komt kijken. Trainers die er bijvoorbeeld twee keer per week, door weer en wind, staan. Als atleet kun je wel eens zeggen: ik sla een dagje over, maar zij staan altijd voor de groep. Met terugwerkende kracht ga je dat nu – nu je het vanaf een andere kant ziet – nog meer waarderen. Neem de organisatie van wedstrijden: als atleet wordt alles voor je geregeld. Nu zie je wat er allemaal van tevoren moet gebeuren, dat het behoorlijk strak in elkaar zit en het goed geregeld is.”
Voordat hij gevraagd werd aan te treden, was hij sinds zes jaar – naast het actief lid zijn – alleen als jurylid bij de club betrokken. ,,Anderhalf jaar geleden, tijdens de clubkampioenschappen, kwam de vorige voorzitter, Wil Bouman, naar me toe en vroeg of het voorzitterschap mij iets leek. Die vraag had ik niet verwacht. Ik had mezelf ook helemaal niet in beeld en ben ook een type dat het liefst op de achtergrond werkzaam is. M’n eerste antwoord luidde dan ook ’nee’, maar ik zei er meteen achteraan dat ik er wel over na wilde denken en mezelf erin wilde verdiepen. We zijn gaan zitten, je stelt vragen over wat er zoal bij komt kijken. Na een maand besloot ik het te doen. In mijn eerste jaar ben ik bij alle commissies langs geweest en heb de vergaderingen bijgewoond, om goed op de hoogte te zijn wat er allemaal speelt en leeft. Als je dan eenmaal bent begonnen, blijken de werkzaamheden veel meer in te houden dan geschetst en gedacht.”
Hij kwam binnen in een stormachtige periode. Binnen bepaalde geledingen heersten strubbelingen. ,,De belangrijkste taak op dat moment was, om rust te brengen in de vereniging en daar zijn we in geslaagd. Het wij-gevoel is gegroeid. Het was zaak dat we elkaar weer mee gingen trekken naar de weg omhoog. Het ledenaantal laat ook weer groei zien, dus we zitten op de goede weg. We hadden 750 leden op het moment dat de baan eruit moest. Daar kwam een hele mooie nieuwe accommodatie voor terug, maar in die periode hadden we anderhalf jaar lang geen mogelijkheid om nieuwe leden aan te trekken, omdat je geen faciliteit kon bieden. Dan ontstaat er een gat, dat hebben we gemerkt. Want dan nemen – nieuwe – leden geen vriendjes of vriendinnetjes meer mee, blijft het stil qua mond-op-mond-reclame en dat gat vul je niet meer, want die lichting heeft dan gekozen voor andere sporten. Het ledenaantal zakte daarom naar 550. De huurlasten van de baan – de gemeente is eigenaar van de baan – zijn daarbij erg hoog, eigenlijk draai je bij 700 tot 800 leden pas quitte. Er was dus sprake van scheefgroei. Toen ik voorzitter werd, lag de baan er twee jaar, maar in die tijdspanne was er geen nieuwe aantrekkingskracht ontstaan op nieuwe leden, want dat aantal steeg niet. Daar hebben we nadien op ingezet en gelukkig zitten we inmiddels weer op 600 leden.”
‘De uitdaging blijft om al die hardlopers langs de weg naar AV Edam te trekken’
,,We hebben – naast de feestweek rondom het zeventigjarig bestaan, waarin zoveel positiviteit en saamhorigheid naar voren kwam – een aantal dingen georganiseerd rondom de jeugd, zoals een vrienden- en vriendinnenweek. We zijn de trainers gaan bijschaven, door middel van clinics. In de diverse commissies zijn verschuivingen geweest. Mensen die veel werk hadden verricht, gaven stokjes over en dat zorgde voor nieuwe verse krachten en nieuwe ideeën. De groei zit bij de pupillen, bij de jongste jeugd en dat is goed, want zij nemen misschien vriendjes en vriendinnetjes en ook ouders mee. Maar we hebben ook gemerkt dat bij de junioren – daar hebben alle verengingen mee te maken – er meer uitval was, dan dat er bij kwam. De doelstelling voor dit jaar is om daar meer op in te gaan zetten, die leeftijdscategorie van 12-18 jaar. Ik had zelf, nog voordat ik voorzitter werd, het idee gelanceerd om te komen tot een jeugdavond op de vrijdag, een keer per maand. De mooie nieuwe kantine werd daarvoor namelijk niet gebruikt. Met een pooltafel, een dartbord en de ruimte konden we iets doen voor die jongeren. Gebleken is dat er tijdens die maandelijkse vrijdagavond wel animo was wanneer we een thema-avond organiseerden, maar bij een gewone vrijdagavond was er minder animo.”
De baan is een geschenk, voor AV Edam. Maar zadelt de club ook met een erfenis op. Een baan die zo lang op zich liet wachten. Komt-ie er wel of komt-ie er niet? Dat werd de prangende vraag. ,,Als het dan uiteindelijk lukt na zo’n 25 jaar, moet je daar ook een prijs voor betalen. Die last ligt er en ligt ook voor 20 jaar vast. Dan is het aan ons daaromheen je inkomsten te vergroten. Dat kun je onder meer doen door te zorgen voor groei van je ledenaantal, want dat zorgt voor een vaste inkomstenbron. En voor het aantrekken van sponsoren, die we door middel van de reclameborden zichtbaar maken langs de baan. Naast contributie en sponsorbijdragen willen we werken aan meer deelname tijdens onze wedstrijden. Bepaalde loopjes zitten rond de tweehonderd deelnemers. Maar waarom kan elke Loop niet zo sterk bezet zijn als de Kermisloop?”
,,De pr-commissie is ontzettend enthousiast bezig, legt bijvoorbeeld ook contacten met andere verenigingen. Met het opzetten van het Triple A AV Edam Loopcircuit is er voor gekozen een laagdrempelige competitie op te zetten: als mensen aan drie van de vijf wedstrijden meedoen, krijgen ze een hoog-kwaliteit running t-shirt van ons, gesponsord door Triple A.” Het gaat om de Kivo 10 Engelse Mijlen, de Intersport Theo Tol Dijk tot Damloop, de OOG Kermisloop, de Sterkip Vestingloop en Triple A Molenloop. ,,Er is samen met de sponsor bewust voor gekozen geen wedstrijdelement aan die vijf wedstrijden in totaal te koppelen. We willen eerst kijken of dit iets oplevert.”
‘Je doet het samen, het bestuur, de commissies én de leden’
Langs dorps- en stadswegen zie je genoeg wandelaars en hardlopers in onze gemeente. ,,Je zult altijd die uitdaging voelen, om die vele mensen die je langs de weg ziet hardlopen naar je vereniging te trekken. Je zult ook met de ontwikkelingen mee moeten gaan. Sommige mensen beginnen namelijk met het hardlopen aan de hand van een personal coach. Dat is laagdrempelig instappen. Als ze eenmaal meer uitdaging zoeken, dan kan de atletiekvereniging ze veel bieden, met het sociale aspect en qua begeleiding. Het is gelukkig zo dat we de laatste jaren gegroeid zijn qua recreatieve lopers, die in de ochtendgroepen op donderdag en zaterdag trainen. Waarbij het gezelligheidselement net zo belangrijk is als het sportieve.”
,,Je moet als vereniging sowieso breder kijken. We zijn ook bezig om het bootcamp en trailrun meer vorm te geven, want jongeren voelen zich gezien de ontwikkelingen in de sport daardoor opnieuw uitgedaagd. Daarnaast heb je het authentieke atletiek, met twee componenten binnen de verenging: met voor de jeugd de onderdelen en daarnaast de lopers.”
,,In de afgelopen veertig jaar is er weinig verandering geweest. De atletiekonderdelen en het lopen, ze zijn hetzelfde gebleven. Het aantal recreatielopers is onder de volwassenen enorm gestegen. Als je vroeger de 10 km boven de vijftig minuten deed, zeiden ze: ‘kun je niet beter gaan klaverjassen?’ Maar dat is niet meer. Van wedstrijdsport is het hier naar meer recreatie gegaan, hoewel je nog steeds je toppers hebt en die moet je koesteren. Maar je moet met de hypes meegaan, om je ledenaantal op peil te houden. Er zijn bijvoorbeeld verenigingen die ingesprongen zijn op nordic walking en die hebben wandelclubs binnen hun verenigingen. Er zijn dus steeds manieren waarover je moet nadenken. Zoals De Meeuwen ook een mooi voorbeeld zijn van een aparte tak binnen je vereniging, waarbij de gezelligheid en het competitieve element hand in hand gaan.”
,,Wat we voor komende zomer gaan opzetten, is dat als het voetbal en handbal stil liggen, de leden van die verenigingen hier hun conditie op peil kunnen houden en voor een kwartaal lid kunnen worden. Tot voor kort had de Atletiekunie niet die mogelijkheid van een kortlopend lidmaatschap”, zegt de leerkracht van basisschool De Springplank. ,,Ik organiseer al zo’n 25 jaar de sportdagen op onze school en probeer ze dan hier op de baan van AV Edam enthousiast te maken. In mijn gymlessen zitten ook atletiekonderdelen. Atletiek is goed voor de motoriek, net als het voor kinderen goed is dat ze zwemlessen krijgen en aan gymnastiek doen.”
Ideeën
,,Ik heb ook gevraagd of het veranderd kon worden dat je wel als zesjarige hier lid kan worden. Er waren geen competities van de Atletiekunie, dus dan werd er ’nee’ verkocht als een ouder met kind van die leeftijd belde. Dat is veranderd en sindsdien zijn er veel zesjarigen bijgekomen en inmiddels bestaat deze groep al uit zo’n zestien kinderen in de categorie mini- pupillen. Bovendien is de competitie-opzet door de Unie ook veranderd voor die kinderen. Het duurt niet meer een hele dag, wat voor ouders een drempel kon zijn, maar twee tot drie uur intensief. Waarbij het prestatie-element wat naar de achtergrond is gedrongen en de pure beleving en fun naar de voorgrond is gehaald. Dat prestatiegerichte komt later wel.”
Hij heeft andere visioenen dan zijn voorgangers. ,,Zij streefden bijvoorbeeld naar de realisatie van een nieuwe baan en een nieuwe kantine. ,,Ik had en heb ideeën, die kan ik nu kwijt. Dat ga je samen uitwerken. Altijd samen. Wij zijn het bestuur, maar wij kunnen niet zonder al die commissies en die commissies kunnen niet zonder de leden. Daarom sloot ik dat eerste jaar ook aan bij al die vergaderingen van die commissies, om de ins en outs van de club aan de weet te komen. Ik ben bijna veertig jaar lid en weet nu pas wat er allemaal speelt binnen de club. Als bestuur hebben we de structuur zo neergezet dat we overal van afweten.”
,,Ik heb – toen ik aantrad- wel wat dingetjes voor mezelf opgeschreven, die ik hoop te bereiken. Dat is puur voor mezelf om te zien of ik kan bijdragen. Maar het moet niet zo zijn dat ze over een tijdje zeggen: ‘nou, onder die voorzitter is destijds heel veel bereikt’. Het moet zo zijn, dat men dan zegt: ‘toen gebeurde er een hoop goeds bij AV Edam’.”
,,Ik ben gemakkelijk benaderbaar, als je hier veertig jaar rondloopt kent men je ook inmiddels. Wij moeten er voor zorgen dat het zo gaat zoals ik het destijds als lid en deelnemer beleefde, dat het allemaal goed geregeld is.”
