De Copernicus kijkt verder dan het klaslokaal
Een vwo-route met de mogelijkheid om onderweg ook een havodiploma te halen. Praktijkopdrachten van echte bedrijven, op mavo-, havo- én vwo-niveau. En een gemoedelijke sfeer waarin leerlingen gemakkelijk vrienden maken. Copernicus SG in Hoorn combineert persoonlijke aandacht met onderwijs dat verder gaat dan het klaslokaal. Directeur Jeanine van Schendel, jarenlang het vertrouwde gezicht van De Triade in Edam, voelt zich er helemaal op haar plek. ,,Je krijgt hier de ruimte om te ontdekken wat je kunt en wat bij je past.”
’s Ochtends worden leerlingen bij de deur begroet door medewerkers. Er staat fruit klaar en in de aula hangt een ontspannen sfeer. Hoewel de school zo’n 1.200 leerlingen telt, voelt het volgens Jeanine gemoedelijk aan. ,,Het is groter dan De Triade, maar het voelt niet groot. Het is gezellig en knus. Leerlingen gaan fatsoenlijk met elkaar om. Natuurlijk gebeurt er weleens iets, maar er is een relaxte sfeer.” Ook de nuchtere, ondernemende instelling van haar collega’s spreekt haar aan. Die mentaliteit kent ze uit Edam-Volendam en ziet ze hier terug in de samenwerking met bedrijven, waarmee de school leerlingen laat kennismaken met de praktijk. ,,Op De Triade haalden we de praktijk ook de school in. Hier doen we dat op mavo-, havo- en vwo-niveau. Dat vind ik heel aantrekkelijk. Je biedt leerlingen een theoretische basis en laat ze tegelijkertijd ontdekken hoe het eraan toegaat bij bedrijven.”
Een andere reden om naar Hoorn te komen, was de invoering van tweefasen vwo. Daarmee kunnen leerlingen binnen zes jaar zowel een havo- als een vwo-diploma behalen. Lisanne van Werkhoven, afdelingsleider vwo bovenbouw, legt uit: ,,Het is een gewone, volwaardige vwo-route. Alleen bieden we leerlingen de mogelijkheid om in vwo 5 ook hun havo-examen te doen. Vervolgens kunnen ze een jaar later hun vwo-diploma halen.” Die mogelijkheid geeft extra zekerheid aan leerlingen die de capaciteiten hebben, maar twijfelen of het vwo haalbaar is. ,,Soms kiezen zij uit voorzichtigheid voor de havo. Met deze route krijgen ze de kans hun vwo-potentie te ontwikkelen, met een mogelijk havodiploma als tussenstap.”
,,We bieden vwo-leerlingen de mogelijkheid om in vwo 5 ook hun havo-examen te doen”
,,Leerlingen moeten op jonge leeftijd al grote beslissingen nemen”, vervolgt Lisanne. ,,Wij stellen die keuze een beetje uit. In de vijfde heb je vaak een duidelijker beeld van wat je wilt en wat bij je past. Je krijgt meer ruimte om daarin te groeien.” De eisen van het havoprogramma worden in de vwo-lessen verweven. ,,Het niveau van de opleiding blijft vwo; deelname aan het havo-examen is een mogelijkheid, geen verplichting. Wie beide diploma’s behaalt, doet daar even lang over als over de gebruikelijke vwo-route.” Aan de invoering ging een uitgebreide voorbereiding vooraf. Medewerkers bezochten scholen die al ervaring hebben met deze aanpak en ontwikkelden vervolgens een programma dat bij De Copernicus past. ,,We waaien niet met iedere wind mee”, zegt Lisanne. ,,We onderzoeken wat leerlingen nodig hebben en hoe we dat zelf goed kunnen organiseren.”
Echte opdrachten
Op alle niveaus maken leerlingen kennis met de praktijk. De mavo en havo hebben daarvoor een praktijkgericht vak; ook op het vwo werken leerlingen aan vraagstukken uit het bedrijfsleven en de samenleving. Docent Robin Roosje legt daarvoor contact met bedrijven en organisaties. Zij brengen een vraagstuk in, waarna school en opdrachtgever samen zorgen voor een passende opdracht. ,,We vragen bedrijven om een opdracht waarmee leerlingen aan de slag kunnen”, vertelt hij. ,,Een concrete vraag uit hun dagelijkse praktijk kan al heel geschikt zijn.”
Op de dag van het interview staan presentaties van het Zuiderzeemuseum, Dura Vermeer en het hoogheemraadschap op het programma. ,,Leerlingen horen welke vraagstukken er liggen en kiezen vervolgens een opdracht die hen aanspreekt”, legt Robin uit. ,,Voor het museum onderzoeken ze bijvoorbeeld hoe media kunnen helpen om meer jonge bezoekers te bereiken. Bij het hoogheemraadschap draait het om verduurzaming van straten in de omgeving van de school. Dura Vermeer brengt een technisch vraagstuk rond elektrische voertuigen in. Stuk voor stuk opdrachten waar leerlingen iets aan hebben, maar de organisaties zelf ook.”
Leerlingen kiezen uit verschillende praktijkopdrachten en stellen zo een deel van hun programma zelf samen. Daarmee verkennen ze uiteenlopende richtingen: van techniek en informatietechnologie tot cultuur, sport, zorg en duurzaamheid. Ondertussen oefenen ze vaardigheden zoals samenwerken, interviewen, adviseren, ontwerpen en presenteren. De school bewaakt dat de opdrachten aansluiten bij de onderwijsdoelen. Bij de praktijkgerichte examenvakken tellen de resultaten mee voor het schoolexamen. ,,Het gaat over actuele onderwerpen, waarbij verschillende perspectieven samenkomen”, zegt Lisanne. ,,Een vraag over duurzaamheid heeft bijvoorbeeld ook economische kanten. Door zo’n opdracht verbind je die met elkaar.”
Bij sommige opdrachten worden leerlingen uitgenodigd om hun resultaten op locatie te presenteren. Ze maken kennis met de organisatie en de mensen die er werken. Het helpt bovendien bij de keuze voor een vervolgopleiding. Lisanne, die jarenlang als decaan werkte, weet hoe beperkt het beroepsbeeld van jongeren soms nog is. ,,Als je vraagt waar ze zichzelf over tien jaar zien, hoor je vaak piloot, dokter of tandarts. Dat zijn beroepen die ze kennen. Via deze opdrachten ontdekken ze functies waarvan ze nog nooit hadden gehoord.” En voor een internationale carrière hoef je de regio niet uit. Dat zag Lisanne tijdens een bezoek aan Seed Valley, het netwerk van bedrijven in de zaadveredelingssector. ,,Leerlingen denken soms dat ze daarvoor naar Amsterdam moeten, terwijl er ook hier om de hoek volop mogelijkheden zijn.”
,,De bus stopt voor de deur van de school”
Voor derdeklasser Saar uit Edam gaf vooral de sportklas de doorslag om voor De Copernicus te kiezen. Extra sporten, kennismaken met verschillende disciplines en een skireis naar Oostenrijk: dat sprak haar wel aan. ,,Ik wilde graag iets met sport doen. En die skireis leek me natuurlijk heel leuk”, vertelt ze glimlachend. Ze maakte via de sportklas ook kennis met onder meer kickboksen, judo en dansen. Inmiddels kijkt ze uit naar een uitwisseling met Italië.
Ook buiten de sportlessen vond Saar snel haar draai. Ze begon tegelijk met haar broer en een vriendin van atletiek aan De Copernicus, maar leerde al gauw andere leerlingen kennen. ,,Je leert de kinderen in je klas gemakkelijk kennen. Na een week had ik al een paar vrienden gemaakt.” Door keuzevakken ontmoet ze ook leerlingen uit andere klassen. ,,De helft van mijn vrienden zit niet in mijn klas, maar die zie ik wel iedere dag.” Ook de reis bevalt. ,,Ik ga met de bus. Dat vind ik relaxed: ik hoef niet door de regen te fietsen en kan onderweg nog even leren. En de bus stopt voor de deur van de school.”
Een zachte landing
Voor nieuwe brugklassers besteedt De Copernicus veel aandacht aan de overgang vanuit groep acht. Huiswerk wordt geleidelijk opgebouwd en leerlingen leren werken met een agenda, plannen en hun leerwerk organiseren. Oudere leerlingen helpen als juniormentoren om hun weg te vinden. ,,We willen zorgen voor een zachte landing”, zegt Jeanine. ,,De overstap kan spannend zijn. Daarom nemen we leerlingen mee in het leren leren: hoe pak je iets aan en welke gewoonten helpen daarbij?” Ook daarna blijft de persoonlijke begeleiding belangrijk. ,,Onze docententeams kennen de leerlingen goed. Ze weten wie er voor hen zit en wat iemand nodig heeft.”
Zelf kennismaken?
Er zijn try-outdagen op 25 november en 14 en 20 januari. Ouders zijn welkom op de informatieavond op 24 november. De open dagen vinden plaats op 16 en 17 februari. Ga naar www.copernicushoorn.nl voor meer informatie.
Heb je vragen over het onderwijs of de begeleiding? Neem gerust contact op via jaloe.devries@atlascollege.nl.
