Het rondje dorp dat je olie stilletjes opeet
Wie in Volendam of Edam woont, kent het ritme: ‘s ochtends naar Amsterdam via de N247, en verder vooral korte ritjes naar de supermarkt, de sportclub of school. Voor de motorolie maakt dat verschil. Een auto die weinig kilometers maakt, kan toch toe zijn aan verse olie. Nu de ochtenden kouder worden en de vochtige lucht van het Markermeer over het dorp hangt, is het een goed moment om even onder de motorkap te kijken.
Het onderhoudsboekje geeft een plafond, geen planning
De fabrikant schrijft in het onderhoudsboekje een interval voor in kilometers en in tijd. Bij conventionele of halfsynthetische olie ligt dat meestal rond 10.000 tot 15.000 kilometer of eens per jaar. Auto’s met een longlife-systeem en volsynthetische olie kunnen tot 30.000 kilometer of 24 maanden doorrijden; de boordcomputer berekent dan zelf wanneer de beurt nodig is. Wat het eerst bereikt wordt, geldt.
Zie dat interval als een maximum en niet als een streefdoel. Veel fabrikanten noemen ook “zware gebruiksomstandigheden”, waarvoor een korter interval geldt. Daar valt meer onder dan je zou denken.
Waarom het rondje dorp de olie meer kost dan de N247
Een motor heeft enkele kilometers nodig om op temperatuur te komen. Bij een ritje van vijf minuten door het dorp lukt dat niet. In een koude motor condenseert waterdamp in het carter en komt er onverbrande brandstof in de olie terecht. Bij een warme motor verdampt dat weer, maar bij korte ritten blijft het achter. De olie verdunt en beschermt minder goed. Zo kan zich op den duur ook oliedrab vormen, die de oliekanalen kan vernauwen.
In het najaar speelt dat sterker, want koude ochtenden en vochtige lucht zorgen voor meer condens. Een teken daarvan is een lichte, mayonaise-achtige aanslag onder de olievuldop. Bij veel korte ritten is dat vaak onschuldig. Blijft het terugkomen na langere ritten, of zie je het ook op de peilstok, laat het dan controleren. Het kan ook wijzen op een probleem met de koppakking.
Ook veel stadsverkeer en files, een aanhanger of caravan, en een oudere motor die meer olie verbruikt, belasten de olie extra. Rijd je vooral korte stukken, dan is één keer per jaar verversen verstandig, ook als de kilometerteller nog lang niet bij het interval is.
Wat je motor je probeert te vertellen
- Laag oliepeil of hoger verbruik. Elke motor verbruikt wat olie, maar moet je vaak bijvullen, dan is dat reden om verder te kijken. Ook een merkbaar hoger brandstofverbruik kan meespelen, al heeft dat vaak andere oorzaken.
- Donkere of stroperige olie. Verse olie is helder en goudbruin. Dieselolie wordt al snel na het verversen zwart, dus kleur alleen zegt weinig.
- Gaat dit tijdens het rijden branden, stop dan zo snel mogelijk en zet de motor uit. Rijden met te weinig oliedruk kan de motor in korte tijd ernstig beschadigen.
- Meer motorgeluid. Tikkende kleppen of geratel, vooral bij een koude start, kunnen op een laag peil of versleten olie wijzen. Er zijn ook andere mogelijke oorzaken.
- Vaak lekt er dan olie op het hete uitlaatsysteem. Laat het lek opsporen.
Geen van deze signalen is op zichzelf een diagnose, maar ze zijn wel een reden om het peil te meten of de garage te laten kijken.
Twee minuten met de peilstok
Zet de auto op een vlakke ondergrond. Laat de motor na het rijden een paar minuten stilstaan, zodat de olie terugzakt in het carter, of volg wat het instructieboekje voorschrijft. Trek de peilstok eruit, veeg hem schoon, steek hem er weer helemaal in en trek hem opnieuw uit. Het peil hoort tussen de min- en de maxstreep te zitten. Vul zo nodig bij met de voorgeschreven olie, in kleine beetjes en niet boven de max. Sommige nieuwere auto’s hebben geen peilstok en tonen het oliepeil op het dashboard.
Van garagebon tot jerrycan
Bij een onafhankelijke garage of dealer betaal je gemiddeld tussen de 80 en 200 euro, afhankelijk van de auto, de hoeveelheid olie en het uurtarief. Een monteur is er doorgaans 30 tot 45 minuten mee bezig. De meeste motoren hebben tussen de 3,5 en 7 liter olie nodig, maar hoeveel het bij jouw auto precies is, staat in het instructieboekje. Wie het zelf doet, betaalt alleen de olie, een nieuw oliefilter en een afdichtring voor de carterplug. Het filter vervang je bij elke verversing mee.
Voor de olie zelf geldt bij een aantal populaire modellen deze indicatie.
| Automodel | Olietypen | Kosten olie (indicatief) |
| Volkswagen Golf | 5W-30, 5W-40 | € 40 – € 50 |
| BMW 3 Serie | 5W-30, 0W-40 | € 50 – € 60 |
| Ford Focus | 5W-30, 10W-40 | € 35 – € 45 |
| Audi A4 | 5W-30, 5W-40 | € 45 – € 55 |
| Mercedes-Benz C-Klasse | 5W-30, 0W-40 | € 55 – € 65 |
| Toyota Corolla | 5W-30, 10W-40 | € 30 – € 40 |
| Renault Clio | 5W-30, 10W-40 | € 30 – € 40 |
| Peugeot 208 | 5W-30, 10W-40 | € 35 – € 45 |
De juiste olie hangt per motor af van twee dingen, de viscositeit en de vrijgave van de fabrikant, zoals VW 504.00/507.00. Beide staan in het instructieboekje. Het getal vóór de W geeft aan hoe goed de olie bij kou stroomt. Hoe lager dat getal, hoe sneller de motor bij een koude start gesmeerd wordt. Kies wel altijd binnen wat de fabrikant toestaat. Wie zelf aan de slag gaat, levert de oude olie en het filter in bij de milieustraat.
Rijd je vooral korte stukken door Volendam en Edam en is de laatste beurt van vorig najaar, dan is verse olie voor de winter een goedkope verzekering voor je motor.
