De redactie Algemeen | 15-12-2025 | 3 min. leestijd

Laatste hoofdstuk ‘De kracht van Volendam’ te zien in Melkweg Expo

In Melkweg Expo in Amsterdam is momenteel de tentoonstelling ‘De kracht van Volendam – 25 jaar later’ te zien. De expositie vormt het slotstuk van het fotografieproject van Suzan van de Roemer, dat teruggaat tot enkele jaren na de nieuwjaarsbrand van 2001. Die nacht veranderde het leven van veel jonge Volendammers voorgoed. Veertien jongeren kwamen om het leven en meer dan tweehonderd raakten gewond, velen met ernstige brandwonden. De impact was groot en voelbaar in het hele dorp en ver daarbuiten. Ook 25 jaar later blijft de ramp een ingrijpend hoofdstuk in de recente Nederlandse geschiedenis.

Suzan van de Roemer raakte in 2003 voor het eerst betrokken bij een groep overlevenden toen zij meeging als fotograaf tijdens een wintersportreis naar Zwitserland, georganiseerd voor getroffenen van de brand. Wat begon als een praktische opdracht groeide uit tot een langdurige band. In Zwitserland ontstond vertrouwen en kwamen de verhalen los. Terug in Nederland volgde het besef dat dit niet mocht eindigen bij een fotoboek. Dat leidde in 2004 tot de eerste tentoonstelling ‘De kracht van Volendam’, precies drie jaar na de brand.

In 2011 volgde een tweede serie, waarin de geportretteerden opnieuw werden vastgelegd, inmiddels ouder en verder in het leven. Beide tentoonstellingen waren eerder te zien in Melkweg Expo. Nu, bijna 25 jaar na de brand, is er het laatste hoofdstuk. Acht personen lieten zich opnieuw portretteren: John, Nick, Eline, Bob, Marga, Melanie, Lou en Willie. Zij doen dit niet meer als jongeren, maar als volwassenen, vaak met een gezin en een eigen leven.

De drie series samen vormen een tijdsdocument van een kwart eeuw. Ze laten zien dat herstel geen rechte lijn is en dat kracht en kwetsbaarheid naast elkaar kunnen bestaan. Littekens, zichtbaar en onzichtbaar, zijn onderdeel geworden van het dagelijks leven. Tegelijkertijd is er een nieuwe generatie opgegroeid en is het leven verdergegaan.

Afgelopen vrijdag werd de tentoonstelling onder grote belangstelling geopend. Veel Volendammers reisden af naar Amsterdam, waaronder familieleden van getroffenen. Ook andere belangstellenden waren aanwezig, waardoor het pand goed gevuld was. De directrice van Melkweg Expo sprak haar waardering uit dat ook dit laatste deel van het drieluik opnieuw in haar gebouw te zien is.

Suzan van de Roemer hield tijdens de opening een persoonlijke toespraak, waarin zij terugblikte op het ontstaan van het project en haar band met Volendam. Zij vertelde hoe het vertrouwen in Zwitserland groeide, hoe de eerste individuele portretten ontstonden en hoe het idee voor een tentoonstelling werd omarmd door de groep. Wat haar vooral raakte, was de openheid, humor en veerkracht van de jongeren, ondanks alles wat zij hadden meegemaakt.

Voor deze laatste serie stond één vraag centraal: hoe is het nu? De focus ligt niet meer op de gebeurtenis zelf, maar op het leven van vandaag. De foto’s zijn gemaakt op verschillende plekken in en rond Volendam en laten ook de chaos en dynamiek van het gezinsleven zien. Geen geposeerde portretten, maar beelden die passen bij het hier en nu.

Ook Marga Smit nam het woord en sprak over haar langdurige band met Suzan van de Roemer. Zij benoemde hoe zij zichzelf door de jaren heen heeft zien veranderen in de foto’s: van meisje naar vrouw en moeder. Lou Snoek sprak namens de groep en benadrukte dat het werk van Van de Roemer verder gaat dan fotografie. De beelden zijn volgens hem niet van hen, maar met hen gemaakt.

Na de toespraken was er ruimte voor ontmoeting en muziek. Harmen Veerman verzorgde een optreden en bracht het lied ‘A fire upstairs in heaven’, dat hij enkele jaren geleden schreef over de brand in café Het Hemeltje.

De tentoonstelling ‘De kracht van Volendam – 25 jaar later’ is gratis te bezoeken bij Melkweg Expo aan de Marnixstraat 409 in Amsterdam. De expositie loopt nog tot en met 4 januari en is geopend van dinsdag tot en met zondag van 11.00 tot 19.00 uur. Tijdens de feestdagen is de expositie gesloten op 24, 25 en 26 december en op 1 januari.

Foto’s: Klaas Smit