Tachtig jaar De Vooruitgang
Stichting Woningbeheer De Vooruitgang bestaat dit jaar 80 jaar. Een kleurrijke geschiedenis die begon in 1946, kort na de oorlog. Een tijd waarin in Volendam grote woningnood heerste. Vanuit Volendams Belang en na Koninklijke goedkeuring werd de woningbouwvereniging opgericht en ontstond het initiatief om zelf woningen te gaan bouwen. ,,Onze voorvaderen zijn toen begonnen met zich inzetten voor mensen die niet zelfstandig voor een woonruimte konden zorgen”, zegt directeur-bestuurder Fred de Boer. ,,Tot op de dag van vandaag doen we dat nog steeds met hart en ziel.” Inmiddels beschikt de woningcorporatie over bijna 1.400 woningen en staan er meer dan 150 nieuwe woningen op de planning.
Uit het archief blijkt hoe nijpend de situatie vroeger was. Woningzoekenden stuurden klemmende brieven aan het bestuur. De Boer vertelt over een voormalig bestuurslid dat zo’n brief thuis aan zijn vrouw liet lezen. Zij vond dat de afzender onmiddellijk een woning moest krijgen. Zijn reactie: „Moet ik nou de één helpen of de ander?” Tachtig jaar later is dat dilemma nog steeds actueel, maar is De Vooruitgang ondertussen uitgegroeid tot een professionele woningcorporatie waarover streng toezicht wordt gehouden.
‘Er valt echt niets te regelen’
,,Met zijn vinger op mijn borst zei hij: jij gaat dat regelen.” Fred de Boer herinnert zich het voorval op de Volendamse kermis nog goed. De persoon tegenover hem vond dat Fred ervoor moest zorgen dat er een woning kwam. ,,Ik ben toen hard weggelopen. Dat zijn heel vervelende situaties.” Het is een stevig voorbeeld van de emoties die de woningnood in Volendam soms oproept. ,,Wie al jaren wacht op een woning, kan gefrustreerd raken. Maar het idee dat een directeur of medewerker van De Vooruitgang kan bepalen wie een woning krijgt, klopt niet,” benadrukt De Boer.
Terwijl De Vooruitgang ooit werkte met drie wachtlijsten en zelfs een fysieke loterij, verloopt de woningtoewijzing tegenwoordig via een gesloten digitaal systeem en gelden strikte regels voor inkomen, leeftijd en urgentie. Op de toewijzingen wordt streng toegezien. ,,Dat het woningverdeelsysteem frauduleus is, is nog altijd een hardnekkige overtuiging binnen de gemeenschap”, zegt De Boer. ,,Met name ouderen geloven dat er wel iets te regelen valt. Maar dat is niet zo. Net als elke corporatie in Nederland staan we onder streng toezicht van de accountant, de Autoriteit woningcorporaties en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Wanneer een medewerker, bestuurder of familielid zich inschrijft voor een woning, gelden zelfs extra interne controles.”
Inmiddels kan De Boer ook glimlachen om sommige vormen van wantrouwen. ,,Zo stond er eens iemand op kantoor die mij persoonlijk wilde spreken. Hij zei: ‘Ik hou je in de gaten. Ik weet precies welke woningen vrijkomen en welke mensen er komen te wonen.’ Ik heb hem bedankt. Want hoe meer mensen ons controleren, hoe minder er fout kan gaan.”
De strikte werkwijze is een belangrijke basis onder het werk van De Vooruitgang. ,,Woningzoekenden moeten erop kunnen vertrouwen dat de beschikbare woningen eerlijk worden verdeeld. En binnen die kaders is het ons doel om zoveel mogelijk mensen aan passende woonruimte te helpen.”
De meest voor de hand liggende manier om die doelstelling te behalen is bouwen. Maar ook dat is volgens De Boer aanzienlijk ingewikkelder dan soms wordt gedacht. ,,Voor de Zonnesingel bijvoorbeeld ligt een plan om 36 bestaande woningen te vervangen door 72 appartementen. Daarmee kan op dezelfde plek twee keer zoveel woonruimte worden geboden. Maar verdichten heeft ook gevolgen. Je krijgt te maken met parkeerdruk, maar ook met geluidszones en soms geurzones”, legt De Boer uit. ,,Een nieuw gebouw kan bovendien het uitzicht van omwonenden veranderen en soms gaat uitbreiding ten koste van groen. Dat zijn geen eenvoudige afwegingen. De Vooruitgang wil de woningnood terugdringen, maar tegelijkertijd bijdragen aan een dorp waarin het voor bestaande én nieuwe bewoners prettig wonen blijft. Dat betekent plannen bespreken, belangen afwegen en soms accepteren dat niet iedereen volledig tevreden kan worden gesteld.”
Bouwen, bouwen, bouwen
Toch heeft De Vooruitgang al mooie stappen gezet. Onder leiding van De Boer groeide het woningbezit tussen 2005 en 2020 van 960 naar ruim 1.200 woningen. Begin 2026 telde de corporatie 1.313 woningen en door recente opleveringen groeit dat aantal inmiddels richting de 1.400. En daar blijft het niet bij. De portefeuillestrategie 2025-2038 voorziet in de toevoeging van in totaal 530 woningen. Een aanzienlijk deel daarvan is inmiddels gerealiseerd of in voorbereiding. Dat zijn de projecten Zonnesingel en het Taseterrein. Een recente ontwikkeling is Maria Goretti aan de Julianaweg. Daar realiseerde De Vooruitgang 83 sociale huurwoningen: appartementen, eengezinswoningen en woningen voor cliënten van Odion. ,,We hebben aan dat project samen keihard gewerkt”, zegt De Boer. ,,En achteraf realiseer je je: jeetje, dat hebben we met z’n allen voor elkaar gekregen.”
Die trots staat naast het besef dat nieuwe woningen realiseren tijd en doorzettingsvermogen vragen. De Boer noemt de Julianaweg als voorbeeld. ,,Dat plan heeft ruim tien jaar geduurd. Bij Maria Goretti verstreken ongeveer twintig jaar tussen de eerste ideeën en de uiteindelijke realisatie. In die periode krijgt De Vooruitgang te maken met grondposities, milieuonderzoek, financiering, gemeentelijke besluitvorming, regelgeving en participatie met omwonenden.” Toch is de insteek volgens De Boer vooral om te kijken naar wat binnen al die kaders wél mogelijk is.
Professionaliseren
Niet alleen de bouwprojecten namen een vlucht. Ook intern veranderde veel. Zo’n vier à vijf jaar geleden begon de corporatie bewust aan een professionaliseringsslag. Samen met de medewerkers werd een nieuwe visie ontwikkeld, taken en verantwoordelijkheden werden duidelijker verdeeld en ook de communicatie en werkwijzen werden aangescherpt. ,,Die periode is ontzettend mooi geweest”, blikt De Boer terug. ,,Niet de aanloopperiode, die was pittig. Maar als je met het hele team uiteindelijk de gestelde doelen hebt bereikt en iedereen gaat het zien, dan is dat echt prachtig.”
De organisatie groeide in diezelfde periode van ongeveer 7,5 naar 14 fte. Maar voor De Boer zit de vooruitgang niet alleen in het aantal medewerkers. Vooral de ontwikkeling van het team maakt hem trots. Waar hij enkele jaren geleden zelf nog hard moest trekken om veranderingen in gang te zetten, komen initiatieven tegenwoordig juist vanaf de werkvloer. ,,Het team werkt zelfstandiger, proactiever en met duidelijkere verantwoordelijkheden. Ik ben erg trots op ze,” vat De Boer het zelf kort samen.
Die professionalisering was nodig, want het werk van een woningcorporatie gaat tegenwoordig veel verder dan woningen bouwen en verhuren. Medewerkers krijgen te maken met burenoverlast, betalingsachterstanden, financiële en sociale problematiek en soms drugsgerelateerde situaties. Ze zoeken daarbij samen met gemeente, buurtbemiddeling, schuldhulpverlening en zorg- en welzijnsorganisaties naar oplossingen.
De menselijke kant van het werk wordt bijvoorbeeld zichtbaar bij de voorgenomen herstructurering van de Zonnesingel. ,,Onze medewerkers ontmoetten de bewoners thuis aan de keukentafel. Gewoon een kop koffie drinken met elkaar om te bespreken: wat speelt er bij jou? Wil je verhuizen? Wat is je voorkeur?”, vertelt De Boer. Die gesprekken leverden soms verrassende inzichten op. „We kwamen erachter dat er huurders waren die eigenlijk al niet meer zelfstandig thuis konden wonen.” Volgens De Boer maakt persoonlijk contact verschil. ,,Als mensen merken dat naar hun situatie wordt geluisterd, ontstaat veel meer bereidheid en draagvlak om samen naar een passende oplossing te zoeken.”
Zelfstandig én verbonden
Gelukkig staat De Vooruitgang daarin niet alleen. De corporatie werkt nauw samen met de gemeente, huurdersvereniging VHV, zorg- en welzijnsorganisaties en collega-corporaties. ,,De samenwerking met de gemeente is enorm goed”, zegt De Boer. ,,Met andere corporaties wordt kennis uitgewisseld en lokaal zijn er korte lijnen met organisaties die inwoners kunnen ondersteunen.”
Tegelijkertijd hecht De Vooruitgang sterk aan haar zelfstandigheid. De corporatie werd tachtig jaar geleden vanuit de Volendamse gemeenschap opgericht en is voornemens ook in de toekomst lokaal geworteld te blijven, dicht bij huurders en woningzoekenden, met kennis van het dorp en korte lijnen met lokale partners. Daar zit voor De Boer ook de trots.
