AFGESTUDEERD | Rob Smit, Master ‘Spatial Planning’
‘Als verkeerskundige is het waardevol om ook kennis van planologie en stedenbouw te hebben’
Er is op dit moment een grote behoefte aan verkeerskundigen in Nederland. Toen Rob Smit met succes de Bacheloropleiding Ruimtelijke ontwikkeling – Mobiliteit aan Hogeschool Windesheim in Almere afrondde, kreeg hij dan ook direct een mooie baan aangeboden. Toch wilde Rob graag eerst nog verder leren. Amper drie weken terug studeerde de 23-jarige Volendammer af met een Master ‘Spatial Planning’ aan de Universiteit van Utrecht. Vorige week ging hij gelijk al aan de slag voor zijn eerste werkgever: de Vervoerregio Amsterdam.
Door Leonie Veerman
[ads id=66]
Op de middelbare school had Rob nog geen idee wat hij wilde gaan studeren. ,,Ik vond geen enkel vak echt leuk genoeg, dus ik wist eigenlijk vooral wat ik niét wou. Bij het oriënteren op vervolgstudies zocht ik daarom vooral naar afwijkende opleidingen die niets met de algemene vakken op de middelbare school te maken hadden.” Het onderwerp verkeerskunde sprak Rob meteen aan. ,,Met name omdat het erg praktisch en oplossingsgericht is, en over zaken gaat waar iedereen bijna dagelijks wel mee te maken heeft. Je kunt echt een tastbare positieve impact maken op de wereld om je heen. Zo heb ik mezelf bijvoorbeeld ook aangemeld voor de werkgroep van het Julianawegproject, waar ik met mijn kennis echt een bijdrage heb kunnen leveren aan de huidige plannen. Daarnaast speelde de hoge baangarantie in dit vakgebied ook zeker een rol in mijn keuze.”
Rob vertelt dat er slechts vier HBO opleidingen zijn in Nederland die zich echt toespitsen op verkeerskunde. ,,Hoewel er best een flink aantal opleidingen zijn op het gebied van planologie en stedenbouw, heb je alleen in Leeuwarden, Zwolle, Breda en Almere een Bacheloropleiding verkeerskunde. Elk jaar studeren gemiddeld slechts zo’n honderd studenten af in dit vakgebied. Dat aantal groeit de afgelopen jaren wel, maar omdat er in de praktijk nog steeds een groot tekort aan verkeerskundigen is zie je vaak dat Planologen of Stedenbouwkundigen zich later nog laten omscholen tot verkeerskundige.”
Na zijn bezoek aan de open dag van de Bacheloropleiding ‘Ruimtelijke ontwikkeling – Mobiliteit’ aan Hogeschool Windesheim in Almere stond voor Rob vast dat dit de ideale opleiding voor hem was. ,,De afstand en reistijd hebben mij gelukkig niet afgeschrikt. Je bent naar Almere natuurlijk een stukje langer onderweg dan naar bijvoorbeeld Amsterdam, maar als dat betekent dat je dan de opleiding kunt doen die je echt leuk vindt, is dat het zeker waard.”
‘Een ander leuk vak
was verkeerspsychologie,
daar zoek je naar
manieren om het gedrag
van mensen onbewust
te beïnvloeden’
Rob was erg te spreken over de uiteenlopende vakken, die vaak gegeven werden door mensen uit de praktijk. ,,Bij het vak verkeersmanagement gingen we bijvoorbeeld dieper in op doorstroming en filevorming op snelwegen. Het vak wegontwerp richtte zich op het (her)inrichten van gevaarlijke verkeerssituaties zoals bijvoorbeeld een druk kruispunt. Daarbij leerden we ook echt werken met ontwerpsoftware zoals AutoCAD, en zelfs een stuk grafische vormgeving. Een ander leuk vak was verkeerspsychologie, daar zoek je naar manieren om het gedrag van mensen onbewust te beïnvloeden, bijvoorbeeld door het aanbrengen van rood asfalt om automobilisten het gevoel te geven ‘te gast’ te zijn op het fietspad, of door veel bomen langs de weg te plaatsen, waardoor het nauwere zicht automobilisten aanspoort om langzamer te rijden. Er was zelfs een apart vak over parkeren. Ik had nooit gedacht dat daar zoveel over te vertellen was, maar als verkeerskundige levert parkeren een groot aantal vraagstukken op. Zoals de keuze tussen dwarsparkeren en langsparkeren, de juiste plek voor parkeerplaatsen en de parkeernorm.”
De eerste paar maanden op het HBO waren voor Rob nog wel even wennen. ,,Ik merkte dat veel medestudenten al langer een grote interesse voor verkeer hadden, en daar ook als scholier al veel mee bezig waren geweest. Voor mij was alles compleet nieuw, en in het begin was dat best even heftig.” Hoewel Rob in het eerste kwartaal soms nog een onvoldoende haalde, presteerde hij daarna consequent bovengemiddeld. Met enkele medestudenten won hij zelfs een internationale studentenchallenge. Zijn scriptie, waar hij een 8.2 voor haalde, schopte het tijdens het Nationaal Verkeerskundig Congres zelfs tot de top drie beste Bachelorscripties van het jaar.
Rob: ,,Voor mijn scriptie onderzocht ik waarom er onder senioren in het verkeer relatief meer ongelukken gebeuren. Ik ontdekte onder andere dat een subtiele aanpassing, zoals het aanbrengen van schuine trottoirbanden, in plaats van de veelvoorkomende hoekige stoepranden, al heel veel ongelukken onder fietsers en voetgangers (met rollators) kan voorkomen. Het onderzoek hierachter was eigenlijk al gepubliceerd, maar er was tot op heden weinig aandacht voor. Vanuit de werkgroep van het Julianaweg project heb ik dit inzicht ook naar voren gebracht, en zo is besloten dat er in het nieuwe ontwerp van de Julianaweg ook zo veel mogelijke schuine trottoirbanden komen. Het is natuurlijk ontzettend cool om zo aan de verkeersveiligheid in mijn eigen dorp te kunnen bijdragen.”
Hoewel de focus van een verkeerskundige zeer specifiek op verkeer ligt, zijn er diverse carrièremogelijkheden. ,,Je kunt bijvoorbeeld aan de slag als beleidsmedewerker bij een gemeente of provincie, een adviesbureau, OV bedrijf of als verkeersmanager bij de verkeerscentrale in Helmond. Daar zitten de mensen die via schermen de situaties op alle snelwegen in Nederland in de gaten houden, en waar nodig het verkeer reguleren met de lichtborden”, vertelt Rob.
‘Vanuit de werkgroep
van het Julianaweg
project heb ik dit
inzicht ook naar
voren gebracht,
en zo is besloten
dat er in het
nieuwe ontwerp
van de Julianaweg
ook zo veel
mogelijke schuine
trottoirbanden komen’
Meteen na zijn Bacheloropleiding bood de Vervoerregio Amsterdam Rob al een mooie baan aan. ,,Al mijn klasgenoten trouwens ook, die zijn allemaal meteen aan het werk gegaan. Ik voelde me toen echter nog te jong om al de stap naar een serieuze fulltime baan te maken”, zegt Rob. ,,Ik wilde me graag verder verdiepen in het vak. Of misschien moet ik zeggen: breder oriënteren, want ik koos uiteindelijk voor de Master ‘Spatial Planning’ aan de Universiteit van Utrecht. Niet omdat ik Planoloog of stedenbouwkundige wilde worden, maar juist omdat ik vanuit een andere invalshoek naar verkeerskunde wilde leren kijken. Vraagstukken op het gebied van verkeerskunde hebben namelijk vrijwel altijd een directe wisselwerking met planologie en stedenbouw. Denk bijvoorbeeld aan hoe de inrichting van een bepaalde straat invloed kan uitoefenen op de commercie, leefbaarheid en zelfs de huizenprijzen in een omgeving.”
,,Tijdens de Master Spatial Planning leerde ik echt op een hoger niveau nadenken over de indeling van bepaalde gebieden, en de vele directe en indirecte consequenties die daarmee samenhangen, waaronder ook voor het verkeer. Dat is als verkeerskundige zeer waardevol, omdat je inzicht krijgt in de wisselwerking tussen deze verschillende vakgebieden.”
Omdat Rob van het HBO kwam moest hij eerst een premaster volgen. ,,Dat was eigenlijk wel fijn, omdat het toch een grote omschakeling is naar het universitair onderwijs. Ik vond het echt pittig, het onderwijs op de Masteropleiding was namelijk super theoretisch en volledig in het Engels. Ik ben zelf juist erg praktisch ingesteld, dus ik moest echt mijn best doen om gefocust te blijven met al die droge teksten. Gelukkig kon ik al snel mijn draai vinden.”
Bij het schrijven van zijn premasterscriptie focuste Rob zich al gelijk op de wisselwerking tussen verkeerskunde en planologie. ,,Ik onderzocht het effect van het aanleggen van extra infrastructuur op de drukte in het verkeer. Veel mensen denken dat ze de drukte op een weg eenvoudig kunnen verminderen door een extra rijbaan aan te leggen, maar op de lange termijn creëert zo’n verbetering in de infrastructuur toch weer meer drukte. Want betere wegen en kortere reistijden trekken meer nieuwe weggebruikers. Dat noem je de Braess paradox: Door je aanbod te vergroten, creëer je automatisch ook meer vraag. In de verkeerskunde is dit een veelvoorkomend vraagstuk.”
De Universiteit van Utrecht ligt nog verder van Volendam af dan de Hogeschool Windesheim in Almere. Het kostte Rob gemiddeld zo’n anderhalf uur om van en naar school te komen, maar met de invoering van de lockdown en het thuisonderwijs viel deze enorme hoeveelheid reistijd opeens helemaal weg. ,,Dat was op zich erg prettig, al baalde ik er enorm van dat ik nu geen fysieke lessen meer kon volgen. Ik was halverwege mijn premaster en begon net echt vrienden te maken waarmee ik ook na school begon af te spreken. In Almere kon je natuurlijk niet echt spreken van een echte studentenstad, en door corona heb ik ook in Utrecht het echte studentenleven nooit kunnen ervaren. Dat is natuurlijk wel erg jammer.”
Als Rob terugkijkt op zijn studiejaren is hij erg blij dat hij goed naar zijn gevoel heeft geluisterd en zijn eigen weg is ingeslagen. ,,Je ziet veel scholieren die zonder al te lang nadenken voor een opleiding Bedrijfskunde of Rechten kiezen, omdat dit nu eenmaal populaire opleidingen zijn onder Volendammers. Ik zou iedereen echter willen aanraden om je eerst echt goed te verdiepen in alle opleidingen, en daarbij ook eens verder te kijken dan alleen Amsterdam. Als je iets doet wat je echt leuk vindt, is de kans op uitval ook veel kleiner.”
‘Tijdens een van
mijn stages drukte
een collega mij op
het hart dat veel
werkgevers de combinatie
van een HBO opleiding
en een universitaire
Master als het
ultieme opleidingspakket zien’
Verder prijst Rob zich ook gelukkig dat hij zowel op het HBO als op de Universiteit heeft mogen studeren. ,,VWO leerlingen zien het HBO vaak niet eens als een optie als ze een studie kiezen, maar dat is in mijn ogen volledig onterecht. Het onderwijs op het HBO is niet slechter, maar je leert op een andere, meer praktische manier denken. Juist omdat het onderwijs veel meer op de praktijk gericht is, en ook gepaard gaat met veel meer stages en werkervaringsplekken, wordt je als student veel beter op de realiteit van de werkvloer voorbereid.”
,,Tijdens een van mijn stages drukte een collega mij op het hart dat veel werkgevers de combinatie van een HBO opleiding en een universitaire Master als het ultieme opleidingspakket zien. En dat je met zo’n opleidingstraject bij selectieprocedures vaak een voorsprong hebt ten opzichte van kandidaten die alleen aan de universiteit studeerden. Als je beide soorten onderwijs hebt genoten leer je namelijk op twee verschillende manieren denken en kijken naar problemen. Zowel praktisch als analytisch.”
Dat werkgevers om iemand als Rob staan te springen, heeft hij inmiddels aan den lijve ondervonden. ,,Toen ik onlangs mijn beschikbaarheid aanpaste op LinkedIn toonden meteen veel bedrijven interesse in iemand met mijn profiel.” Uiteindelijk koos Rob voor een baan als projectsecretaris bij de Vervoerregio Amsterdam. ,,Deze organisatie is een samenwerkingsverband tussen vijftien gemeenten, waaronder Amsterdam, Purmerend, Zaanstad en Edam-Volendam. Met ongeveer tweehonderd medewerkers bieden we kennis en (financiële) hulp bij diverse verkeerskundige projecten, waaronder bijvoorbeeld ook de herontwikkeling van de Julianaweg en de derde ontsluitingsweg. De Vervoerregio Amsterdam werkt de komende jaren ook aan de herstructurering van de wegen in het centrum van Amsterdam. Een gigantisch project, want in de toekomst worden alle 50 km wegen binnen de ring namelijk aangepast tot 30 km wegen. Er is sinds kort namelijk nieuwe wetgeving van kracht, die stelt dat alle wegen binnen een gemeente in eerste instantie 30 km per uur in plaats van 50 km per uur moeten zijn. Over dit onderwerp heb ik ook mijn Masterscriptie geschreven. Waarschijnlijk zien veel mensen deze snelheidsverlaging niet direct zitten, maar ik heb ontdekt dat dit echt een zeer positief effect kan hebben op de verkeersveiligheid. Het is op dit moment namelijk zelfs zo dat verreweg de meeste verkeersongevallen op 50 km wegen gebeuren, nog meer dan op snelwegen.”
Rob kijkt er ontzettend naar uit om te beginnen met werken. ,,Ik vind het bijzonder leuk om hier in de regio aan de slag te gaan en met vele verschillende projecten in aanraking te komen. In het begin zal het nog wel even inkomen zijn, maar ik wil graag veel blijven leren op de werkvloer en mezelf ook steeds verder ontwikkelen.”
