‘Leren zeilen zou ik de Volendamse jongeren van harte kunnen aanbevelen’
Gerie Smit beleefde een enerverende zeiltocht over de Atlantische Oceaan
Ze maakte een onvergetelijke tocht van honderden kilometers. Over het water. Gerie Smit is onlangs met een zeilboot de Atlantische Oceaan overgestoken. Samen met een groep bemanningsleden is ze gevaren van het eiland Sint Maarten naar Amsterdam. Dit was het hoogtepunt van de zeiltochten die ze de afgelopen tijd gemaakt heeft. Zeilen is niet alleen een ontspannen bezigheid. Op de zeilboten waar Gerie mee gevaren heeft, wordt meestal hard gewerkt. Daarnaast kunnen de weersomstandigheden op de oceaan heftig zijn.
Door Laurens Tol
Gerie heeft vorig jaar haar opleiding tot stuurman aan de Enkhuizer Zeevaartschool afgerond. Tijdens deze studie leerde ze allerlei theoretische kennis over het zeilen. Nu is ze bezig om praktijkervaring op te doen om haar vaarbevoegdheid te halen.
Gerie vertelt: ,,Net zoals piloten vlieguren moeten maken, moet je voor de opleiding tot stuurman ook de nodige ervaring opdoen. In totaal moet je 180 dagen hebben gevaren om je papieren als stuurman binnen te halen. Om hieraan te voldoen, heb ik al de nodige zeilreizen gemaakt. Zo ben ik voor de Atlantische oversteek bijvoorbeeld al naar Engeland, Noorwegen en Tenerife gevaren. Deze laatste reizen stonden qua heftigheid niet in verhouding tot de reis over de oceaan. Tijdens de reis naar Tenerife was het prachtig weer en kon ik van de zon genieten. Het was daarom even wennen toen ik voor het eerst met de heftige omstandigheden van de oceaan te maken kreeg.”
Beproeving
Door de grote diepte van de Atlantische Oceaan, is er vaak een zware deining. De golven van het water kunnen gigantisch hoog worden, wat voor schippers een beproeving kan zijn. ,,Ik had al regelmatig op de Noordzee gevaren. Je hebt daar ook wel te maken met deining, alleen is deze zee gemiddeld slechts 94 meter diep. Bij de Atlantische Oceaan praat je over andere afmetingen. Gemiddeld is het daar zo’n vier kilometer diep. Door deze enorme diepte, is de deining daar van een totaal andere orde dan die in de Noordzee. De sterkte van de deining wordt bepaald door de diepte van het water.”
De golfbewegingen van het water zorgen ervoor dat een zeilboot op de oceaan bijna nooit stil ligt. Een van de mensen die meevoer op dezelfde boot als Gerie, omschreef de ervaring als: ‘het drie wekenlang onafgebroken in de Villa Volta-attractie van de Efteling vertoeven’. Ontspannen genieten van het uitzicht op het dek is er nauwelijks bij. Tijdens de oceaantocht van Gerie was het vaak koud en het water van de golven sloeg regelmatig op het loopoppervlak van het 50 meter lange tallship. Na het vertrek vanaf Sint Maarten, verbleef de zeilboot vijfentwintig dagen op de oceaan.
Met het verschijnen van de krijtrotsen van Zuid-Engeland, kwam er voor het eerst weer land in zicht. Het schip ‘De Morgenster’ meerde er aan voor een tussenstop.
,,Nu ik eraan terugdenk, ben ik geneigd om de reis wat te relativeren. Toch heb ik onderweg vaak bij mezelf gedacht: ‘hier komt geen eind aan’. Als je vanaf dat moment nog twee weken op zee moet verblijven, dan kan het lachen je weleens vergaan. Tijdens de reis zit de bemanning niet stil. Het schip is namelijk voortdurend in onderhoud. Er moet veel geschuurd en geschilderd worden. Daarnaast moet roestvorming op de zeilboot worden tegengegaan. Als het werk aan de voorkant van het schip klaar is, moet je aan de achterkant weer beginnen. Op een schip is er altijd werk aan de winkel.”
‘Het komt voor
dat er walvissen
en dolfijnen naast
je boot komen zwemmen’
Van de honderdtachtig dagen ervaring die Gerie voor haar opleiding moet opdoen, heeft ze er inmiddels zeventig opzitten. Ondanks de lange reizen die ze gemaakt heeft, is ze dus nog voorlopig niet klaar met haar opleiding. Aan toekomstige stuurmensen worden flinke eisen gesteld. Dit is nodig, omdat zij grote verantwoordelijkheden hebben op een schip. Naast de kapitein als eindverantwoordelijke, heeft een stuurman de tweede belangrijkste rol. Een van de taken van een stuurman is het rekening houden met de weersomstandigheden die op komst zijn.
Tijdens een eerdere zeiltocht met haar man Cornell Tol, ondervond Gerie wat er gebeurt als je de ernst van het opkomende weer niet goed inschat. ,,Cornell en ik wilden terugvaren vanuit Scarborough in Engeland naar Vlieland. We hadden de weersvoorspellingen goed in de gaten gehouden. In de loop van de dag zouden we met enkele regenbuien te maken krijgen. Het slechte weer begon echter eerder dan voorspeld. Voordat het ging regenen, ging het ineens ook hard waaien. We waren eigenlijk te laat met het binnenhalen van de zeilen en moesten hard aan het werk om dit daarna nog voor elkaar te krijgen. Na dit moment zijn wij het zeilen serieuzer gaan benaderen, om dit soort spannende toestanden in de toekomst te voorkomen.”
Ongeveer drie jaar geleden ontstond een gezamenlijke belangstelling voor het zeilen bij Gerie en Cornell. ,,We kwamen op het idee om zeillessen te nemen en benaderden daarvoor de fanatieke Volendamse zeiler Klaas-Jan Kroon. Gelukkig stond hij positief tegenover ons idee. We zijn toen een heel seizoen lang, elke dinsdag gaan meevaren met Klaas-Jan. Van april tot september, weer of geen weer. Hij had een heel programma voor ons gemaakt met onderdelen om te oefenen. Zo leerden we manoeuvreren, door sluizen te varen en aan- en af te meren. We werden hierdoor langzaam besmet met het zeilvirus.”
Smaak
Als een soort examen na de gevolgde zeillessen, kwamen Gerie en Cornell op het idee om een boot te huren in Griekenland. Daar beleefden zij hun eerste zeilvakantie, die ze als zeer geslaagd hebben ervaren. Ze kregen hierdoor de smaak van het zeilen nog meer te pakken. Toen er even daarna een mooie zeilboot in de haven van Muiderzand te koop stond, waren Gerie en Cornell dan ook geïnteresseerd. Tot hun blijdschap kwamen ze in het bezit van het schip, waar ze tot op de dag van vandaag nog met plezier mee varen.
Gerie is van mening dat er in Volendam op dit moment nog te weinig aan zeilen wordt gedaan. ,,De zeilsport leeft helaas te weinig in het dorp. Ik vind het onbegrijpelijk dat hier niet eens een zeilschool is, terwijl Volendam daar een ideale plek voor is. Zeilen is een prachtige bezigheid waarmee je mooie dingen kunt beleven. Je leert de kracht van het water en de natuur er beter door kennen. Het zijn bijvoorbeeld soms prachtige momenten als je alleen op het dek staat. Je staat dan oog in oog met de natuur. Het komt voor dat er walvissen en dolfijnen naast je boot komen zwemmen. Je ziet dingen die je op een andere manier nooit te zien krijgt.”
Ook voor de Volendamse jongeren zou zeilen een waardevolle activiteit zijn, denkt Gerie. ,,Er is nu een discussie gaande over dat er te weinig activiteiten zouden zijn voor de Volendamse jeugd. Leren zeilen zou ik de jongeren van harte kunnen aanbevelen. Je leert veel verschillende dingen, en samen te werken met allerlei mensen. Daarnaast zie je nog wat van de wereld. Wat ik gedaan heb met mijn oceaan-oversteek kunnen anderen ook doen. Er zijn veel boten waarop je mee kunt varen. Ik garandeer je dat zo’n reis een onvergetelijke ervaring zal zijn.”
