De rol van digitale kaarten in ons dagelijks leven
Frans Keijzer over moderne cartografie
Je auto, je favoriete apps maar ook de zelfrijdende auto’s van morgen hebben iets gemeen: een kaart. Geen kaart zoals schippers die in de 17de eeuw gebruikten, maar hypermoderne digitale kaarten. Frans Keijzer werkt aan die eigentijdse kaarten bij TomTom, het bedrijf dat de meeste mensen kennen van de navigatie-apparaatjes in auto’s. Inmiddels doet het bedrijf veel meer dan dat, vertelt Keijzer. Hijzelf werkt in het veld van de moderne cartografie en locatiedata, een vakgebied dat voorheen alleen schippers bediende, maar inmiddels een essentieel onderdeel van ons dagelijks leven is.
n
Door Chris Bond.
Frans, jij werkt als Senior Sales Engineer bij TomTom. Hoe vertaal je die rol naar het Nederlands?
„In principe kun je dat beschouwen als een technisch commerciële rol. Als Senior Sales Engineer ben ik ook verantwoordelijk voor Bid Management. Die rol houdt in dat ik onder andere een virtueel team coördineer om grote internationale projecten te winnen, en zo’n proces heeft een bid (een bod). Ik coördineer die aanbiedingen van het moment waarop een organisatie zegt; ‘wij zouden een product van jullie willen kopen’, tot het moment van tekenen. Daarnaast heb ik een technische achtergrond en dat is het sales enginering. Ik probeer de klantvraag te vertalen naar een juist softwareproduct van TomTom. Dat doe ik door onder meer in gesprek te gaan demonstraties te geven aan potentiële klanten.”
Wat voor klanten heeft TomTom?
,,Die klanten zijn grote internationale organisaties en big-techbedrijven, denk aan provinciale overheden in Australië, Rijkswaterstaat of grote steden als Parijs, Helsinki en Amsterdam. Maar TomTom is ook heel groot in de auto-industrie, dus we werken ook veel samen met bedrijven als Peugeot en Opel en big-techbedrijven zoals Microsoft, Huawei en Uber. En zo proberen wij hen allemaal te overtuigen van de kracht van onze kaarten en locatiedata.”
Hoe worden die kaarten eigenlijk gebruikt door die bedrijven?
„De kaart is de basis van heel veel, misschien herken je dat zelf ook wel. Onbewust zitten in heel veel applicaties kaarten. Naast de gebruikelijke navigatie-apps werken sociale media zoals Snapchat en Instagram ook met locatie en kaarten. Taxibedrijf Uber draait zo ook op kaarten, de berekeningen van de routes die hun taxi’s afleggen en de kosten daarvan worden allemaal berekend op basis van de kaart. Zo is zonder dat mensen het misschien doorhebben een kaart een echt essentieel deel van onze levens.”
Streamer: ,,Een oude kaart kan ik wel echt heel erg van genieten, dat is gewoon kunst”
Houd jij je dan bezig op nationaal niveau of op internationaal niveau?
„Zeker op internationaal niveau. Dat is een van de drijfveren waarom ik bij TomTom wilde werken. Het is echt een wereldbedrijf, met 27 kantoren wereldwijd. Van Sydney tot en met Silicon Valley, en het hoofdkantoor zit in Amsterdam. Ik heb onlangs met een Schotse collega een project van een groot postbedrijf in Engeland gewonnen, en dan daarna ben ik met een Australische teamgenoot weer bezig met potentiële klanten in Australië of in Singapore. Soms ga ik ook naar het buitenland om contact te hebben met klanten. Het is een super internationale omgeving waarin ik werk.”
Kun jij jezelf cartograaf noemen?
„Mijn achtergrond is wel iets in de richting van cartografie. Bij mijn vorige werkgever was ik een GIS-professional, een specialist op het gebied van ‘geographical information systems’. Eigenlijk een soort digitale cartograaf ben je dan. Ik werkte veel met kaarten en locatiedata. En dat is ook echt een van m’n passies; kaarten, data en geografie. En die passie helpt wel mee in het vertalen van onze producten naar klanten, om daar zo bevlogen over te vertellen. Dus ik heb wel een achtergrond in cartografie.”
Was jouw werk als GIS-professional nog op enige manier te vergelijken met dat van Nederlandse cartografen als Joan Blaeu, uit de 17de eeuw?
„Ja en nee. Toen had je natuurlijk niet de technieken om een uiterst accurate kaart te maken. Cartografen van toen werkten met instrumenten om kaarten te maken en trokken bijna met de losse pols landsgrenzen. Een oude kaart kan ik wel echt heel erg van genieten, dat is gewoon kunst. Maar tegenwoordig hebben we natuurlijk veel andere hulpmiddelen om kaarten te maken. Kijk maar naar hoe we satellieten gebruiken om dan met die beelden vanuit de ruimte een weg in te tekenen. Tegenwoordig wordt met onder andere die technologie een kaart vormgegeven. Maar het idee, de essentie is hetzelfde: je probeert zoveel mogelijk van de buitenwereld op papier te krijgen.”
Met welke doelen ontwikkelen jullie kaarten?
„Wij hebben meerdere focusgebieden: met name overheden, de auto-industrie, big-tech en grote bedrijven die heel veel vrachtwagens of veel taxi’s hebben. Neem bijvoorbeeld een bezorger die twintig pakketjes rond moet brengen in Amsterdam. Voor hem is het superbelangrijk dat hij een kaart heeft die de snelste route berekent, waarbij rekening wordt gehouden met de actuele verkeersituatie. Hetzij vanuit een duurzaamheidsperspectief omdat hij minder benzine verbruikt, maar ook gewoon tijd. Als hij zo kriskras door Amsterdam gaat, dat is niet logisch. Daarmee verliest hij heel veel tijd. Dat is dan verlies voor die ene bezorger, maar als je tienduizend bezorgers hebt, en je verliest elke keer een halfuur tijd omdat je een slechte route hebt, dan kun je het wel uitrekenen. Dat is tienduizend keer een half uur, vijfduizend keer een uurloon. Dat kost gigantisch veel geld voor zo’n onderneming. Dus commercieel gezien is het belangrijk dat die kaarten goed zijn en je goede routes kunt maken. Het tweede punt is, stel je bent zo’n bezorger en je staat in Amsterdam, op de Zuidas, en je moet bij appartement 4E zijn, en jouw kaart zegt niet precies goed waar 4E is, dan sta je met dat busje in Amsterdam. Iedereen toeteren en jij wordt gestrest. En dan verlies je weer heel veel tijd door rond te vragen waar 4E is. Maar als je nou precies weet, 4E zit op die plek, dan kun je gelijk op je doel af. En dat soort situaties zijn heel veel waard voor bezorgingsbedrijven.”
Streamer: ,,Ik ben sowieso van mening dat binnensteden autovrij moeten worden”
Commerciële partijen gebruiken jullie kaarten dus om hun efficiëntie te verbeteren. Hoe gebruiken lokale overheden het?
„Dat is inderdaad een ander focusgebied. Veel mensen kennen TomTom nog van dat apparaatje, die een hoop mensen nog hebben. Maar tegenwoordig zit TomTom in het dashboard van auto’s. Die auto’s delen data met ons, en wij weten zo van 600 miljoen voertuigen wereldwijd geanonimiseerd waar en hoe die rijden. Dat zijn grofweg één van de vijf auto’s wereldwijd! We weten niet wie dat zijn maar we weten wel hoe ze rijden. Die data is voor overheden als de gemeente Amsterdam goud waard. Zij gebruiken die data om mobiliteit in de stad te analyseren, en zo te kijken waar tijdens de spits de knelpunten in het verkeer zitten. Of kijk naar provincies en landelijke overheden die het gebruiken om te kijken of ze misschien snelwegen moeten verbreden en met hoeveel banen precies. Maar van die data heeft een automobilist ook veel voordeel. Wij weten hoeveel auto’s waar gemiddeld rijden, dus wij weten ook de actuele verkeersstatus op de weg. En die combinatie geeft dan een bestuurder van hedendaagse auto’s betrouwbare verkeersinformatie. Het dashboard vertelt diegene dan dat hij een bepaalde richting moet mijden omdat daar over een kwartier een file gaat komen.”
Amsterdam is internationaal een voorloper op gebied van autoluw beleid, hoe kijk jij daar als kaartliefhebber naar?
„Ik vind dat wel een goede zaak. Ik ben sowieso van mening dat binnensteden autovrij moeten worden. Ik weet dat dat heel vervelend is voor alle bouwvakkers. Ik heb een paar vrienden in de bouw, die vinden dat ook verschrikkelijk omdat ze een steeds groter een stuk moeten lopen met al die spullen. Maar je ziet het ook op een kleinere schaal, bij de Edammerweg richting de Drilbrug dat daar gewoon gevaarlijke situaties ontstaan door auto’s. Dat soort plekken moeten ook gewoon autovrij worden. Ik vind het onzin dat daar auto’s rijden en dat je daar steeds dat dunne stoepje op moet.”
Tegenwoordig kunnen we naast Google Earth ook in navigatie-apps als Microsoft Bing Maps steden in 3D zien, hoe worden die onder andere professioneel gebruikt?
,,Je ziet dat 3D scans van de omgeving steeds vaker gedaan worden. Dat wordt bijvoorbeeld in de bouw gebruikt maar ook in stadsplanning is het heel goed om te zien van wat voor impact een bepaald gebouw heeft op de omgeving. Hoe het zonlicht en de schaduw vallen ten aanzien van andere woningen, of voor het in kaart brengen van schade na stormen. Die 3D kaarten nemen wel een vlucht inderdaad. Vooral in de laatste jaren is dat echt toegenomen.”
Tijdens de OV-stakingen tijdens de winter van 2022, verbaasde jij met de nieuwste kaarten alle mensen die in het bushokje stonden te wachten. Wat kan je daarover vertellen?
,,Alle bussen hebben een soort zender die hun locatie uitzenden en dat kun je ook op een kaart zetten. Ik vond dus een app die de locaties van alle bussen door heel Nederland laat zien. Die app heet OV-zoeker.nl. Het heeft echt mijn leven verbeterd. En toen was het dus een maandagochtend, met grauw weer, iedereen chagrijnig want er kwam een bus niet. Ik met m’n kaart had gezien dat er een bus uitviel, dus nam ik de bus later en kwam vrolijk aanfietsen. Terwijl we met z’n allen in dat bushokje stonden, en iedereen in het duister tastte of de volgende bus wel kwam, zag ik op m’n telefoon dat de volgende bus het hoekje om zou komen. En op dat moment zei ik: ‘Hij komt… nú!’ En toen was iedereen wel verrast.”
Streamer: ,,Ik zit in een paar bandjes en ik krijg er gewoon heel erg een kick van een show te geven, en die mentaliteit probeer ik ook in m’n demonstraties door te brengen”
Heb jij zelf nog ambities binnen het vak?
„Ik wil graag zo hoog mogelijk op de ladder te klimmen. Het lijkt me heel gaaf om in de toekomst het boegbeeld van TomTom te zijn. Als iemand die het gezicht is van de visie en de producten. Op de lange termijn lijkt het me supercool om binnen TomTom een hele hoge piet te worden. Het presenteren en geven van demonstraties is toch wel het leukste wat ik doe. Misschien komt dat ook wel doordat ik muzikant ben. Ik zit in een paar bandjes en ik krijg er gewoon heel erg een kick van een show te geven, en die mentaliteit probeer ik ook in m’n demonstraties door te brengen. Ik probeer die echt goed voor te bereiden om net dat extra procentje te geven.”
Sta je dan voor de spiegel te oefenen?
„In de auto! De radio uit en dan die presentatie oefenen. Engelse spraak oefenen. Maar ik heb ook een hele lieve vriendin die de voor haar saaie presentaties wil aanhoren.”
Is er iets waar vandaag de dag nog hard aan wordt gewerkt, maar we in de toekomst heel normaal gaan vinden?
„Je ziet dat al die bedrijven bezig zijn met autonoom rijden. Zelfsturende auto’s in feite. En je zou het misschien niet gelijk zeggen, maar aan de basis daarvan zitten ook weer kaarten. Hele gedetailleerde kaarten. Als jij in een auto zit die zichzelf bestuurt en je leest een krantje, dan moet die auto exact weten waar een bocht is en hoe de weg loopt, maar ook waar je vijftig mag en waar zeventig. Dat soort data zit ook allemaal in zo’n digitale kaart die wordt uitgelezen door de auto. Ik voorzie in de toekomst dat auto’s zelfbesturend worden en die zullen allemaal data gebruiken van kaartenleveranciers zoals TomTom. En dat is wel een van de vette dingen die in de toekomst gaan gebeuren.”
